708 



Er zijn ook een paar fabrieken, die de olie met benzine extra- 

 heeren ; ze wordt dan niet meer als eetbare olie gebruikt, wel voor 

 de zeepziederij. 



De koek, de boengkil, wordt in Oost- en Midden-Java algemeen 

 al mest, vooral voor de suikerriet- en de tabakslanden gebruikt; 

 hoewel niet meer zoo algemeen als vroeger; de kunstmest heeft ze 

 gedeeltelijk verdrongen De mestwaarde is hoofdzakelijk te zoeken in 

 het stikstofgehalte, voor inlandsche boengkil, die meestal nog ongeveer 

 20 % olie bevat, is dat gehalte ± 6 *"o ; daarnaast vindt men ongeveer i % 

 kali en i "'0 phosphorzuur. 



De koeken, die met behulp van motlernc persen verkregen zijn, 

 bevatten een weinig meer stikstof houdende stot", terwijl de met benzine 

 geëxtraheerde, die practisch vrij van olie zijn, het hoogste stikstof 

 gehalte bevatten, ruim 8 "/q. 



Zijn de noten ongeschild geperst, hetgeen een enkele maal 

 geschiedt, dan is het stikstofgehalte belangrijk lager, ± 4,5%; evenzoo 

 het phosphorzuurgehalte ; het kaligehalte daalt niet belangrijk, omdat ook 

 de schillen vrij veel kali bevatten. Veel wordt geklaagd over het ver- 

 valschen van boengkil met koraalzand, kalksteen of rooden steen. 



In West-fava dient de boengkil hoofdzakelijk ter bereiding van 

 ontjom, een toespijs bij de rijst. 



Daartoe stampt men ze eerst fijn en weekt het verkregen meel 

 gedurende een etmaal in water, waarbij zich meestal wat olie afscheidt. 

 Deze wordt verwijderd, het meel nog een paar maal nagewasschen en 

 daarna gestoomd. Zoodra de stoom door de massa heen komt, neemt 

 men ze af en drukt ze in vormen, vierkanten, gevormd door bamboeiatten 

 op een met pisangbladen belegd vlechtwerk geplaatst De bovenvlakte 

 bestrooit men met wat schimmel van het product, dat den vorigen 

 dag is bereid. Deze schimmel moet nu voortgroeieu en een eigenaardige 

 omzetting tot stand brengen, hetgeen in een paar dagen geschied is. 

 Grootendeels houdt men ze in het donker, een korte blootstelling aan 

 de buitenlucht is evenwel aan het doel bevorderlijk. Is de ontjom 

 gereed, dan bedekt de schimmel als een fluweelachtige rosé laag de 

 min of meer poreus geworden massa. Ze wordt, in kleinere stukken 

 gesneden, verkocht, die al naar de grootte van i tot 10 cent, meestal 

 3 a 5 cent per stuk kosten. Deze worden gekookt, gebakken of gepoft, 



