719 Oliegewassen. 



Op Bali ing-evoerd. In 1906 had ze daar 1000 bouws met + i. 000.000 

 struiken beplant. 



Vroeger werden de zaden op Java grootendeels tot olie en 

 boengkil verwerkt, geheel op dezelfde wijze als de katjangzaden. Een 

 picol zaad gaf daarbij ongeveer een petroleumblik olie of iets meer, 

 dat is omstreeks 30 o/q. De olie diende tot verlichting, vooral in de 

 hoogere streken, waar de klapper ontbreekt, en de boengkil tot meststof. 

 Deze bevat, al naar ze uit ongeschilde of geschilde zaden geperst is, 

 4 tot 6"q stikstof. Tegenwoordig is deze oliebereiding, evenals die van 

 katjangolie, sterk achteruitgegaan en wordt het zaad meestal verkocht 

 en uitgevoerd. 



In Europa wordt de hoofdmassa van het geïmporteerde zaad in de 

 oliefabrieken tot olie en koek verwerkt. Daarnaast is in de laatste jaren 

 een nieuwe wijze van gebruik ontstaan, n.1. als vetsplitsend middel. 



Het ricinuszaad bevat namelijk een enzyme, lipase, dat, in zwak 

 zure omgeving, in staat is vetten in glycerine en vetzuren te splitsen. 

 Deze enzymatische of fermentatieve vetsplitsing heeft, na de uitvoerige 

 onderzoekingen van Connstkin, Hovf.r en Wartenberg, eenige toe- 

 passing in het groot verkregen. 



Ricinusolie wijkt sterk af van de andere oliesoorten. 



De olie, die lichtgeel tot bruinachtig van kleur is, onderscheidt 

 zich dadelijk uiterlijk door hare groote dikvloeibaarheid, waarin zij 

 alle andere oliën verre overtreft. 



Een ander punt van verschil is haar hoog soortelijk gewicht 

 0,96 — 0,97, verder hare groote oplosbaarheid in alcohol, waarin andere 

 oliën slechts zeer weinig oplo.ssen en eindelijk hare onmengbaarheid 

 met benzine en petroleum, waarmede andere oliën zich gemakkelijk 

 laten vermengen. 



De oorzaak van dit afwijkende gedrag ligt in hare chemische 

 samenstelling; de vetzuren van deze olie bestaan naast een kleine 

 hoeveelheid stearinezuur, geheel uit o.xy vetzuren, die in andere oliën 

 niet of bijna niet gevonden worden. 



De olie scheidt bij lang staan bij 0° C. eenig vast vet af en 

 wordt eerst bij ongeveer 12° C. onder nul vast ;\an de lucht wordt 

 zij spoedig rans. 



De beste soorten dienen in de geneeskunde als purgecrmiddel ; 

 verder wordt de olie veel oc'jniikt als smeermiddel en als yrondstof 



