Sngo. 



Inzamelen en bereiden. 



Het inzamelen van de saoo heet kloppen. 



Wanneer de sat;"opalm voldoende ond is om „geklopt" te worden, 

 zegt men, dat de boom rijp is. Dit is daaraan kenbaar, dat de blad- 

 stelen wit worden. Deze toestand is de beste om het merg te oogsten, 

 daar dit dan van de beste kwaliteit is. 



Is de boom overrijp, dan begint de blocmkolf te zwellen. 



Het inzamelen van het merg heeft op meer of minder zorgvuldige 

 wijze plaats, naarmate de bevolking op lageren of hoogeren trap van 

 ontwikkeling staat. Bij de minst ontwikkelde bevolking wordt de sago, 

 (ela), nadat de boom gerooid is, uit den stam gehaald en dient zij 

 zonder eenige verdere zuivering tot voedsel. Bij de meer beschaafde 

 volkeren ondergaat het merg nog eenige bewerkingen. 



X'olgens de Stueks hebben de Amboineezen deze lietere bereiding 

 te danken aan Rumi'iiils, wiens nagedachtenis bij hen dan ook in 

 dankbare herinnering blijft voortbestaan. 



Bij het oogsten en zuiveren voor inlandsch gebruik gaat men 

 als volgt te werk. Door in den stam een gat te boren en er wat merg 

 uit te halen, gaat men na of dit van goede hoedanigheid is. De Inlander 

 wrijft het tusschen de handen met een weinig water en kan dan zien 

 of de sago goed is. Is die nog niet rijp, dan stopt hij lul gat met 

 wat slijk toe en waclit nog eenigen lijtl met vellen. 



Wanneer de l)oom omgekapt is, wordt hij ontbladerd, van doornen 

 ontdaan en daarna ovcrlangs in tweeën gespleten. Men krijgt dan 

 twee halve cylinders, welke met een vrij vast merg gevuld zijn. 



Het merg wordt door middel van een werktuig, ;/^?;// genaamd, 

 dat van bamboe is vervaardigd en eenigszins op een dissel gelijkt, er 

 uit geklopt. 



De Inlander plaatst zich schrijlings boven den gespleten stam. 



