751 ^»so- 



De bewerking' van de ruwe sago tot parelsago is een geheim 

 van de Chineezen, waarvan men het fijne moeilijk te weten kan 

 komen. In Bulletiit No. 44 van het Koloniaal Museum treften wij er de 

 volgende beschrijving van aan, gegeven door L. van Oijen en ont- 

 leend aan eene beschrijving van Bennet, aangevuld met andere ge- 

 gevens. „Nadat de pakken zijn losgemaakt, wordt de sago in groote 

 houten tobben gewasschen. Deze tobben zijn ongeveer 3 d.M. hoog 

 en hebben van boven een diameter van i Meter en op den bodem 

 van I '/o d.M. of meer; zij worden samengehouden door drie hoepels, 

 ieder gemaakt uit zes dikke in elkander gedraaide roltans. Een stuk 

 grof doek wordt daarna aan de vier zijden aan elke tobbe vast gemaakt, 

 zoodat het los of als een zak daarin hangt. Hierin wordt de met 

 water aangemengde sago geworpen en met de hand gebroken en 

 gekneed tot al de fijne deelen door het doek zijn gegaan en op den 

 bodem van de tobbe vallen, terwijl de vezels en andere onzuivcrheden, 

 die in den doek achter blijven, tot een ronde massa geschud, daaruit 

 genomen en terzijde geworpen worden. X'ervolgens wordt de sago 

 wel een uur lang geroerd, waarna men ze gedurende twaalf uren laat 

 bezinken. Dan wordt het water er afgeschept en de sago, die de 

 tobben omtrent voor de helft vult, naar een ander toestel overgebracht 

 om daar de laatste zuivering te ondergaan, die aan de korreling 

 voorafgaat. 



Dit toestel is eigenlijk slechts eene verbeterde sahani. Twee 

 tobben zijn op een afstand van 3 — 4 Meter van elkander geplaatst 

 of door twee naast elkander op vorken of schragen gestelde bakken 

 zoodanig verbonden, dat uit de eene tobbe het vocht gemakkelijk in 

 de bakken kan worden uitgestort en de andere gereed is, hetgeen uit 

 de bakken vloeit, op te vangen. ledere bak is ongeveer 2.5 Meter 

 diep, van boven 3.5 en van onder bijna 3 d.M. breed. Het eene einde 

 der bakken is gesloten, het andere open, maar voorzien van een 

 reeks van kepen, waarin kleine horizontale stukken hout passen, tlie 

 ieder omstreeks i c.M. dik zijn. Een stuk doek, zoo breed als de 

 bak, wordt aan zijn open zijde vastgeklemd door het kortste houtje, 

 dat in de kepen aan den bodem past, zoodat het in de t()bl)c daar 

 l)eneden afhangt. Nu wordt de tobbe aan het gesloten einde van den 

 bak tot twee derde van hare hoogte met sago en verder tot aan den 

 rand mi-t water gevuld. Een deel van de sago wordt nu gcrornl. 



