Bijproducten. 



In de eerste plaats noemen we als ncvcnprutjuct van ile sayo 

 de zoogenaamde gaba-gaba, d. z. de gedroogtle tlikke bladstclen, tlie 

 den Inlander voor hnizenbonw dienen. 



Deze kappen de bladstelen op een lengte van ongeveer drie 

 Meter, laten hen in den zon drogen, waardoor zij eenc donker- 

 bruine kleur krijgen en dan zeer duurzaam materiaal leveren. Behalve 

 voor het bouwen van huizen wordt de gaba-gaba ook geljruikt bij 

 het vervaardigen van kisten, doozen enz. 



In de tweede plaats geeft de sagopalm de atap of atip, de 

 gebruikelijke dakbedekking der Inlandsche woningen, waarvoor echter 

 ook de bladeren van andere palmsoorten gebruikt worden. Bij het 

 vervaardigen van atap gaat men als volgt te werk : 



Ongeveer een vijftigtal bladeren worden van de hoofdnerf genomen, 

 regelmatig naast elkander gelegd, hierop wordt een smalle lat gelegd, 

 dikwijls van bamboe. De ondereinden der bladeren worden nu om 

 de lat geslagen en met bamboe of rottan touw aan elkaar geregen 

 en deze aldus vereenigde bladen als dakpannen op de woningen 

 gelegd en aan de daksparren vastgebontlen. 



In het Buitenzorgsche en in Bantam vervaardigt men matten 

 uit het buitenste gedeelte der bladstelen; deze zijn zeer geschikt 

 voor vloerbedekking, daar zij niet door witte mieren worden aangetast. 



De bast van den sagopalm levert een goedkoop soort brandhout 

 op, terwijl van de nerven der bladeren evenals van die der klapper- 

 en gemoetiboomen, bezems worden vervaardigd. 



Nog een ruim gebruik weet de Inlander van verschillende deelen 

 van den palm te maken, zoo vermeldt Bernki.ot Mokns: „Op Batjan 

 worden de koppen der boomen als groente gegeten. Teijsmann zag 

 op de Westkust van Sumatra de sago gebruikt worden als paardenvoer. 

 \' \x Laxgkx deelt mede, dat op de Westkust van Atjeh de pitten 

 geconfijt worden gegeten. Chun-Blckkks vermeldt, dat de Inlanders 

 groote hoeden van de bladscheeden van den sagopalm vervaardigen." 



