785 Knol- en Wortelgewassen. 



In kleinere fabrieken en daar, waar voldoende werkvolk te 

 krijgen is, wordt het meel in de zon gedroogd, hetgeen het voordeel 

 heeft, dat het gelijktijdig gebleekt wordt en een mooi wit product 

 oplevert. Op bamboeborden wordt het uitgespreid en telkens met de 

 hand omgewerkt en zooveel mogelijk hjn gemaakt. 



Nadat het gedroogde meel in molens gemalen is, wordt het 

 cresorteerd en gezeefd en is het gereed om in den handel te worden 

 gebracht. 



Uit de eerste kwaliteit cassavemeel wordt de tapioca bereid, de 

 tweede kwaliteit kan daarvoor niet gebruikt worden, daar men dan 

 tapioca van een vuil-gele kleur zou verkrijgen. 



De tapioca wordt meestal in dezelfde fabriek bereid als het meel. 

 Vroeger maakte men op Java alleen z. g. ruwe tapioca en werd deze 

 in Europa verder verwerkt tot de soorten, waarin de kleinhandel 

 die wenscht, doch de laatste jaren maakt men deze soorten ook op 

 Java zelf. 



\'oor het verkrijgen van ruwe tapioca wordt het cassavemeel 

 gebracht in kleine rood-koperen pannen, ongeveer 60 cM. in doorsnede. 

 Deze pannen, die in een rij naast elkaar staan, zijn voorzien van een 

 dubbelen bodem, waarin stoom van 3 —5 K.G. druk kan worden 

 toegelaten. In iedere pan wordt ongeveer 5 K.G. meel gebracht, dat 

 glad over den bodem wordt uitgespreid. 



Drie of vier minuten laat men stoom toe, totdat het meel zich aan 

 het koper begint vast te hechten. Door middel van een spatel wordt 

 het weder losgemaakt om aanbakken te voorkomen en het drogen te 

 bevorderen. Tenslotte klontert het meel en wordt het doorschijnend. 

 Door middel van een zoogenaamden ijzeren hand wordt de tapioca 

 dan uit deze pannen genomen. Na afkoeling wordt deze ruwe tapioca op 

 zeven gebracht en met de hand verkruimeld. De fijnere stukken vallen 

 door de mazen, de grootere stukken worden verder machinaal fijn 

 gewreven. Het zeefsel wordt opnieuw gezeefd en gesorteerd. De 

 grootste stukjes heeten tapioca-flake, de kleinere en het fijne gruis 

 tapioca-siftings. 



Behalve deze soorten bereidt men nog paarl-tapioca. In grootere 

 fabrieken worden de ronde balletjes gemaakt, door het vochtige meel 

 machinaal door een geperforeerde plaat te drukken. De draden meel 

 vallen in kleine stukjes uit elkander, die vervolgens tusschen twee 



DEtL 11. 50 



