834 



(ti6 — 124) en iets minder dan van boonen (bruine en witte 147 — 156.) 



Slechts in enkele streken van den Indischen Archipel is de 

 maïs hoofdvoedsel van de bevolking. Op Madoera en in Oost-Java, 

 waar de Javaansche bevolking door de Madoereezen is verdrongen 

 en eveneens in het bergland van Midden-Java (Banjoemas) is de maïs 

 het voedsel bij uitnemendheid der Inlanders. In alle andere streken 

 wordt maïs als nevenvoeding gebruikt of als versnapering genuttigd. 



De Madoereezen bereiden de maïs, wanneer deze tot voedsel moet 

 strekken, op de volgende manier. Ue afgeriste, goed gedroogde, rijpe, 

 harde korrels worden gewand om ze van de vliesachtige restanten 

 te ontdoen. Daarna worden de korrels in een rijstblok gestampt of 

 tusschen platte molensteenen gemalen. Bij deze bewerking laten schil, 

 glutenlaag en kiem los en wordt het hoornachtige kiemwit in grove 

 hoekige korrels verdeeld (bras djagoeng). Door middel van een tampah, 

 worden, op dezelfde manier als bij de rijst is beschreven, de zemelen 

 verwijderd. Deze laatste worden door den Madoerees afzonderlijk met 

 water onder toevoeging van suiker, zout en een weinig sirihkalk tot 

 een pap gekookt, welke onder den naam tadjin boeoena, met smaak 

 wordt genuttigd. 



\'oor het gaar stoomen van de maïs wordt op Java en op Madoera 

 de dandang en de koekoesan gebruikt. Op sommige plaatsen gebruikt 

 men ook wel daarvoor een aarden pot (sohloengan), die de eigen- 

 schappen van dandang en koekoesan in zich vereenigt. 



Wanneer de maïs tot versnapering dient, wordt de vrucht meestal 

 voordat zij tot volle rijpheid komt, geoogst ; op dat tijdstip is zij rijk 

 aan een zoetsmakend sap. Men ontdoet de kolf van hare vruchtbladeren 

 en roostert haar boven een vuur. 



Dikwijls wordt maïs, vermengd met rijst als voedsel genuttigd, 

 men vermengt dan dikwijls twee deelen maïs met één deel rijst, 

 soms ook gelijke deelen van beide. Het mengsel wordt gekookt of 

 gestoomd, terwijl er als het halfgaar is, maïszemelen doorgewerkt worden. 



De schutbladeren worden dikwijls gebruikt voor het maken van 

 sigaretten, zij worden dan gedroogd en met tabak gevuld en leveren 

 dan de bekende klobots of seroetoes (verbasterd tot „strootjes".) 



De Inlander gebruikt de maïsplanten ook als veevoeder, waar- 

 voor hij na den oogst van het tweede gewas nog eens maïs verbouwt, 

 doch dan de zaden niet tot rijpheid laat komen. 



