874 



smakelijke mangga gedong in Cheribon, zij werd indertijd in Tersiiiainiia 

 gepubliceerd en is merkwaardig genoeg, om hier vermeld te worden. 

 Genoemde variëteit is een der fijnste van Java. Goede rijpe vruchten 

 hebben een goudgele kleur met roode tinten, zooals men die op de mooiste 

 appels vindt. De geur heeft eenige overeenkomst met dien der mangga 

 kwenie, als men den terpetij ngeur weg denkt, ook de bladeren gelijken 

 op die van laatstgenoemde soort, zij zijn echter smaller, dunner en iets 

 lichter gekleurd. Ook de legende wijst op die verwantschap. Toen 

 Paxkmbahan II (overleden in 1662), meer bekend als Soexan Giki, als 

 vorst te Cheribon zetelde, gebeurde het dat een manggaboom, die vlak 

 naast het vrouwenverblijf (Gedong Lara Denok) stond, voor het eerst 

 vrucht droeg. De eerste vrucht rustte op het dak van genoemde gedong, 

 tengevolge waarvan zij tot volkomen rijpte gekomen, aan het beneden- 

 einde een weinig ingedeukt was. 



Niemand kende die manggasoort, de vorst gaf er, om de plaats, 

 waar zij stond, den naam van mangga gedong aan, een naam die thans 

 over geheel Java bekend is. Alle thans bekende exemplaren moeten 

 van dien boom afkomstig zijn en de grootvader van het tegenwoordige 

 hoofd van den kraton Paxgeran Aria Df.nda Dinigrat, herinnert zich 

 nog den tronk van bedoelden, oorspronkelijken boom gezien te hebben. 

 Hoe die boom daar gekomen is, weet men niet met zekerheid, maar 

 de vruchtbare verbeelding heeft er de volgende verklaring van gegeven. 

 Reeds ten tijde van voornoemden Panembahan II, vermaakten Javaansche 

 knapen zich gaarne met het z.g. engklekspel, dat bestaat uit het gooien 

 met een tlroge manggapit naar een andere, die rechtop in den grond 

 staat. ( ielukt het. een speler die te raken, dan moet de tegenpartij 

 zijn gelukkigen mededinger heen en weer op zijn rug dragen, 

 over den afstand, waarop geworpen is. Die afstand is niet bepaald, 

 maar wordt dikwijls zoo groot genomen, dat de pitten, teneinde ze 

 zwaarder te maken gevuld moeten worden, waartoe men gewoonlijk 

 aarde bezigt. 



Ten tijde nu van Soenan Giri vulde een der knapen die in de 

 nabijheid van de gedong het engklekspel speelde, zijn kweniepit met 

 de veel kleinere pit van mangga kemirie. Uit de op deze wijze gevulde 

 pit zou de mangga gedong ontstaan zijn. 



Eigenaardig is het dat in |ocjakarta, waar ook eenige mangga- 

 gedongboomen staan, deze kwèlem heeten, welk woord gevormd is 



