903 Oofttcelt. 



één uit, onulat die van de vrucht iloor de verzending' verloren gaat 

 en er gewoonlijk maar één worteluitlooper komt. 



Dat bij een meer intensieve cultuur, zooals wat diepere grond- 

 bewerking, bemesting enz., de ananasteelt vooruit te brengen is, lijdt 

 geen twijfel. Het gebruiken van kunstmest gaf in den proeftuin nog 

 geen duidelijke resultaten, de proeven duren nog te kort en zijn niet 

 consetiuent doorgezet, zoodat een afdoend oordeel nog niet gegeven 

 kan worden. Wel meent men opgemerkt te hebben, dat chloorkalium 

 een ongunstigen invloed op den smaak der vruchten heeft. 



.Men mag bij het gebruik van de meststoften niet generaliseeren, 

 want kreeg men in Queensland goede resultaten met gemakkelijk oplos- 

 l)are stoften, die veel stikstof en phosphorzuur bevatten, en merkte men 

 weinig van den invloed van kali; het omgekeerde was het geval in 

 1'loriila, waar een zware kalibemesting een mooien en grooten oogst gaf. 



[aren geleden werd te Batavia een kleine fabriek opgericht, van 

 waar uit geconserveerde ananas naar Europa werd uitgevoerd. Lang 

 heeft zij niet bestaan, om finantiëele reden werd zij spoedig opgeheven. 

 Zoo nu en dan kwam het denkbeeld weer ter sprake, om in navolging- 

 van .Singapore het op een beteren grondslag nog eens te beproeven. 



Het verslag van den heer E. de Kruyff over genoemde industrie 

 te Singapore en over de kansen om die ook op Java in te voeren, 

 is echter alles behalve aanmoedigend. 



Singapore voerde in 1906 reeds 707.643 kisten met ananas in 

 blik uit, iedere kist bevat, naarmate van de grootte, 24 of 48 blikken. 



Ondanks dien reusachtigen uitvoer verkeert deze industrie toch in 

 geen bloeienden toestand. Het Huropeesche kapitaal ziet er blijkbaar geen 

 heil in; van de 16 fabrieken is er maar één in Europeesche handen, de 

 overige 15 zijn Chineesche ondernemingen, die dikwijls in andere handen 

 overgaan. De te Singapore betaalde prijzen zijn zeer laag, iets meer dan 10 

 cent per blik ; in dien prijs zijn alle onkosten begrepen, het blik, het sol- 

 deeren en eticpieteeren, de vrucht, het schillen en preparceren, ilc suiker, 

 emballage, afschrijving" op de machinerieén, rente van kapitaal enz. Het 

 behoeft geen betoog, dat hier van geen redelijke winst sprake kan zijn en 

 dat het bedrijf alleen eenigszins loonend kan zijn, indien icderen dageen 

 zeer groot aantal blikken gereed gemaakt en afgeleverd worden. Er zijn 

 nog andere hinderpalen, die aan deze industrie op Java in den weg 

 staan, het medegedeelde kan echter voldoende geacht worden. 



