900 Ooftteelt. 



bekenden alwijkenden, smaak bleken te bezitten. Het is een groote 

 vrucht met mooi, geel glanzemle schil en vast, zeer saprijk vruchtvleesch, 

 iets minder zoet dan de gewone maar frisscher, deze doet wel aan de 

 meloen denken. 



Dr. BooKSMA vond onderstaande gemiddelde waarden van het 

 vruchtvleesch van gewone rijpe papaja's. 



Water. Eiwit. (ilucose. Rietsuiker. Ruwe vezel. Asch. 



89.12 0.28 6.13 0.34 0.74 0.5 



De eigenaardige gele kleurstof in het vruchtvleesch, zal wel 

 oorzaak zijn van het somtijds waargenomen verschijnsel, dat menschen 

 die veel papaja's eten, op den duur een gele gelaatskleur krijgen. 



De bladeren bevatten een bitter alcaloïd, carpaïne, dat door 

 Grf.shofk ontdekt werd, het werkt als hartvergif. Wat ons meer 

 belang inboezemt is een andere stof, die in het witte melksap huist, 

 een ferment, dat papaïne oi papayotine genoemd wordt en dat evenals 

 het pepsine van het maagsap, het vermogen bezit, gecoaguleerd eiwit 

 om te zetten in oplosbaar, door den darmwand resorbeerbaar pepton. 

 Men wendt het, in plaats van pepsine wel aan, tot bevordering van de 

 spijsvertering. Papaja melksap, dat ook in den stam en in onrijpe 

 vruchten voorkomt, vormt wegens de aanwezigheid van dit peptoni- 

 seerende bestanddeel, in gedroogden staat of op andere wijze gecon- 

 serveerd, een handelsartikel van eenige beteekenis. In Tevsmaiinia, 

 dl. II, 249, heeft Dr. Greshoff zijn ervaring liijeengebracht over de 

 inzameling en de bereiding van dit melksap. 



De papajaboom draagt reeds eenjaar na het uitzaaien rijkelijk vrucht. 



CiTRL'S {Auraiitiaccaè). 



Onder de oudste en in tropische en subtropische landen meest 

 geplante vruchtboomen behooren zeker de oranje- en citroenboomen. 

 liet is niet te verwonderen, dat er van zulke oude kultiuu-planten een 

 groot aantal verscheidenheden bestaat, zoodat het vrij lastig is ze 

 onder de botanische soorten, waarvan zij afkomstig zijn, te brengen. 



In Mi(|ucl komen 18 soorten vocjr, die door latere onderzoekers 

 tot 4 teruggebracht zijn, nl. C. Auraiiliniii L., C. mcdica L., C. c/ecmnanu 

 L. en C. Ilystrix fh. 



Sommigen beweren, dat ukju hierin wat \'er </e<'aan is door 



