925 Ooftteel». 



mengala ongeveer terzelfder tijd. M. gedong-, m. dodol, m. sengir 

 gadoeng, m. daging, ni. gepeng van September tot December, m. kweni 

 en m. kemang ook nog in Januari en Februari. De mee-ste andere 

 fijnere verscheidenheden komen in hoofdzaak van einde October tot 

 midden December aan de markt. 



iVIu.SA (Ariisaceae). 



De pisang is zeker een der oudste kultuurpUmten ; de beste 

 variëteiten geven een voorbeeld van veredeling, zooals men het bij 

 weinig vruchten aantreft. De edelste verscheidenheden hebben een 

 tlunnc schil, veel eetbaar vruchtvdeesch en geen of zeer weinig en 

 dan meestal onontwikkelde pitten. Zoo heeft pisang radja sereh soms 

 enkele kleine pitjes ; jaren geleden gelukte het mij uit dit zaad een 

 plant te kweeken, die vruchten gaf vol pitten. 



In Teysiiiannia en in de yaarboekjes van de Vereen ioino- Ooftteeli 

 komen tal van opstellen over pisang voor; hetgeen hier volgt is voor 

 een groot deel overgenomen over een studie van Dr. W. Boorsm.'V 

 over dit onderwerp, uit bovengenoemd jaarboekje 1902, 1903 en 1904. 



De pisang is voor de tropen van de grootste economische be- 

 teekenis, want behalve de aanzienlijke voedingswaarde en de smaak 

 van de vruchten en de groote productiviteit geeft deze plant spoedig 

 oogsten, en als men over vruchtbare gronden beschikt, geeft de teelt 

 weinig moeilijkheden en tot nu toe hebben zij hier te lande nog 

 geen last van ernstige ziekten. 



In de botanische werken komen verschillende soorten van het 

 ge.slacht Musa voor, zij hebben in hoofdzaak te maken met Musa 

 sapientmtt L.. onze eetbare pisangs behoorcn hiertoe en ook eenige 

 tot Musa paradisica. Er is echter in de essentiöele kenmerken zoo 

 weinig verschil tusschen beide soorten, dat zij ook wel onder Musa 

 sapientum worden .samengevat. 



De pisang is inheemsch en wordt geteeld in tropisch Azic, in 

 de eilanden van de Stille Zuidzee, in Afrika, Australië en Amerika 

 meestal om de eetbare vruchten, ook wel om de vezel, zooals bij 

 Musa te.xtilis Né, die de manila-hennep levert en ter versiering, zooals 

 bij Musa Ensete j. F. Gmki,. 



Zoowel in grootte, vorm en eigenscha])pcn der vruchten van de 



