976 



in de sawah eens of twee keer, en als deze te nat is, legt hij verhoogde 

 bedden aan. Hij plant in den namiddag uit en begiet de jonge plantjes 

 in den eersten tijd dagelijks. Op het einde van de derde maand 

 begint de oogst, die langen tijd doorgaat. Men plukt de vruchten 

 voor zij geheel rijp zijn ; alleen, als zij dienen om zaad te oogsten, 

 laat men ze aan de plant rijpen. 



Vroeger werd door de Hollanders in Indië de terong alleen bij 

 de rijsttafel gebruikt. In k'rankrijk echter wordt de vrucht op ver- 

 schillende wijze voor de Europeesche tafel toebereid, dit gebruik is 

 ook tot hier doorgedrongen en thans zijn er velen, die er van houden. 



Voor eigen cultuur is het beter de zaden uit Frankrijk te laten 

 komen ; men heeft daar betere verscheidenheden, die in de proeftuinen 

 te Lembang en te Ngadiredjo een grooter product gaven dan de 

 inheemsche soorten. 



Zij vereischen ook eenige meerdere zorg, zijn zeer dankbaar 

 voor mest; men plant ze uit op 75 a 80 c.M. van elkaar, Voiitk zegt 

 in zijn handboekje over groenteteelt: „Zoodra de Inlanders zien, dat 

 men hun planten in den moestuin plant, vinden zij, dat die dan op 

 hunne manier behandeld moeten worden. Tien tegen één, dat men 

 na het uitplanten van terong, tjabe of dergelijke, daartusschen spoedig 

 djagong, ketella enz. ziet opkomen. Aan zulk een eigenwijze cultuur van 

 Wongso of Kromo make men voor goed een einde in den groentetuin". 



Tomaten. 



Solaimm Lycopersiciim L , Eng. tomato, I'V. pomme d'amour, D. 

 Liebesapfel, behooren tot de smakelijkste groenten in de tropen, zij wordt 

 op de meest verschillende wijzen bereid. Door de groote zaadhandelaren 

 worden in hunne prijslijsten tal van verscheidenheden opgenoemd; heeit 

 men eenmaal een goede variëteit, dan kan men zelf het zaad oogsten. 



In Europa heeft men vooral in koude en natte zomers veel last 

 met de teelt van tomaten. Hier gaat het gemakkelijk genoeg en al 

 kan men in de bovenlanden een grooteren oogst en mooiere vruchten 

 krijgen, in de benedenlanden gelukt het ook zeer goed. Het is daarom 

 te betreuren, dat een kwaadaardige ziekte op vele plaatsen de teelt 

 zeer moeielijk, zoo niet onmogelijk maakt. 



De verschijnselen zijn als volgt: in den aanvang ontwikkelt de 

 plant zich normaal, na eenigen tijd ziet men midden op den dag eenige 



