100 



THE MEANS OF GRACE 



mandments perfectly, 6 or attain eternal salva- 

 tion. 7 



b) God is the immediate principle of all 

 supernatural operation, including that by which 



diligendum Deum naturaliter supra 

 omnia, licet indigeret auxilio Dei ad 

 hoc eum moventis, sed in statu na- 

 turae corruptae indiget homo etiam 

 ad hoc auxilio gratiae naturam sa- 

 nantis." 



6Cfr. John XV, 4 sq.— St. Au- 

 gustine, De Haeres., 88: "Pelagi- 

 ani in tantum inimici sunt Dei 

 gratiae, ut sine hac posse hominem 

 credant facere omnia divina man- 

 data." (Migne, P. L., XLII, 47) — 

 St. Thomas, Summa Theol., ia 2ae, 

 qu. 109, art. 4: "Implere mandata 

 legis contingit dupliciter. Uno modo 

 quantum ad substantiam operum, 

 prout scilicet homo operatur iusta 

 et fortia et alia virtutis opera, et 

 hoc modo homo in statu naturae in- 

 tegrae potuit omnia mandata legis 

 implere; alioquin homo non potuisset 

 in statu illo non peccare, quum nihil 

 aliud sit peccare quam transgredi 

 divina mandata; sed in statu naturae 

 corruptae non potest homo implere 

 omnia mandata divina sine gratia 

 sanante. Alio modo possunt impleri 

 mandata legis non solum quantum 

 ad substantiam operis, sed etiam 

 quantum ad modum agendi, ut scili- 

 cet ex caritate fiant ; et sic neque in 

 statu naturae integrae neque in 

 statu naturae corruptae potest homo 

 implere absque gratia legis man- 

 data. . . . Indigent insuper in utro- 

 que statu auxilio Dei moventis ad 

 mandata implenda." 



7 Cfr. Rom. VI, 23: T6 xapur/jct 

 roil Qeoii fwr; alwvios iv Xpicru 

 'lr]ffov Tto Kvptio ijixuv. — St. Thomas, 

 Summa Theol., ia 2ae, qu. 109, art. 

 5: "Vita aeterna est finis excedens 

 proportionem naturae humanae, et 



ideo homo per sua naturalia non pot- 

 est producere opera meritoria pro- 

 portionata vitae aeternae, sed ad hoc 

 exigitur altior inrtus, quae est virtus 

 gratiae. Et ideo sine gratia homo 

 non potest mereri vitam aeternam." 

 — Idem, Summa contra Gentiles, III, 

 c. 148, n. 2, 3: "Res inferioris 

 naturae in id quod est proprium 

 superioris naturae non potest perduci 

 nisi virtute illius superioris naturae, 

 sicut luna quae ex se non lucet, fit 

 lucida virtute et actione solis, et 

 aqua quae per se non calet, fit calida 

 virtute et actione ignis. [And dogs 

 and horses, parrots and monkeys, 

 learn tricks by contact with man, 

 which they never would have learnt 

 in their wild state. And savages 

 are civilized by coming in contact 

 with a culture higher than their own, 

 but for which contact with a higher 

 race they would have remained 

 perennial savages. As man human- 

 izes the brute, and civilizes his sav- 

 age brother, so does God divinize 

 man. — Jos. Rickaby, S.J., Of God 

 and His Creatures, London 1905, p. 

 319]. Videre autem ipsam primam 

 veritatem in seipsa [in which pre- 

 cisely eternal beatitude consists] ita 

 transcendit facultatem humanae na- 

 turae, quod est proprium solius Dei. 

 Indiget igitur homo auxilio divino 

 ad hoc quod in dictum finem [i. e., 

 ad beatitudinem] perveniat. Una- 

 quaeque res per operationem suam 

 ultimum finem consequitur. Opera- 

 tio autem virtutem sortitur ex prin- 

 cipio operante, unde per actionem 

 seminis generatur aliquid in deter- 

 minata specie, cuius z-irtus in semine 

 praeexsistit. Non potest igitur homo 



