102 



THE MEANS OF GRACE 



sense it has been truly said that the only thing 

 man can do is to sin. 11 



2. The process of justification, by which a sin- 

 ner is restored to the friendship of God, cannot 

 take place without grace. It was in man's power 

 to offend God, but it is not in his power to redeem 

 himself. 12 The omnipotent Creator alone can 

 revive a dead soul. 13 Reconciled to the human 

 race by the atonement, in which His only Son 



nostros a falsitate et iniustitia con- 

 tinemus; quoties enim bona agimus, 

 Deus in nobis atque nobiscum, ut 

 operemur, operatur." Can. 10: 

 "Adiutorium Dei etiam renatis ac 

 Sanctis semper est implorandum, ut 

 ad finem bonum pervenire, vel in 

 bono possint opere perdurare." 

 (Denzinger-Bannwart, n. 182, 183). 

 Cfr. Cone. Trident., Sess. VI, can. 

 22 (Denzinger-Bannwart, n. 832). — 

 St. Thomas, Summa Theol., ia 2ae, 

 qu. 109, art. 8-10. 



11 St. Augustine, Contra Duos 

 Epist. Pelagian., Ill, c. 8, n. 24: 

 "Liberum arbitrium captivatum 

 nonnisi ad peccatum valet, ad iu- 

 stitiam vero nisi divinitus liberatum 

 adiutumque non valet." (Migne, 

 P. L., XLIV, 607).— Idem, De Cor 

 rept. et Grat., c. 11, n. 31: "Li 

 berum arbitrium ad malum sufficit 

 ad bonum autem parum est nisi ad 

 iuvetur ab omnipotent bono." (P 

 L., XLIV, 935)— Cfr. St. Thomas 

 Comment, in Sent., II, dist. 28, qu 

 1, ad 4: "Secundum fidem catho 

 licam in medio contrariarum haere 

 sum incedendum est, ut scilicet di 

 camus, hominem per liberum arbi- 

 trium et bona et mala facer e posse, 

 non tamen in actum meritorium 

 exire sine habitu gratiae." 



12 St. Augustine, Er.arr. in Ps., 

 95, n. 5: "Vendere se potuerunt 

 [homines], sed redimere non potue- 

 runt. Venit redemptor et dedit pre- 

 tium; fudit sanguinem, emit orbem 

 terrarum." (Migne, P. L., XXXVII, 

 123 1 )• — Cfr. the same author's Ser- 

 mones, 20, n. 1 (P. L., XXXVIII, 



137)- 



13 St. Augustine, Epist., 155 (<»'• 

 52), c. 1, n. 2: "Neque facit bea- 

 turn hominem, nisi qui facit ho- 

 minem." (Migne, P. L., XXXIII, 

 667). — Idem, Contra Julian., I, c. 

 105: "A peccatis omnibus, sive 

 originalibus sive moralibus, vel quae 

 facta sunt, vel ne fiant, non liberat 

 nisi gratia Dei per lesum Christum, 

 Dominum nostrum, in quo regenerati 

 sumus et a quo didicimus orando di- 

 cere non solum: 'Dimitte nobis de- 

 bita nostra,' id est, quia peccavimus, 

 verum etiam : 'ne nos inferos in 

 tentationem,' id est, ne peccemus." 

 (P. L., XLV, 1 1 19).— Idem, En- 

 chirid., c. 48, n. 14: "Illud unum 

 peccatum [originate] . . . non solvi- 

 tur ac diluitur, nisi per unum media- 

 torem Dei et hominum, Christum 

 lesum (/ Tim. it, 5), <3«« solus po- 

 tuit ita nasci, ut ei opus non esset 

 renasci." (P. L., XL, 25s).— Cone. 

 Trident., Sess. VI, can. 1. 



