De motu corporum circa punclum pxum mobilium. 45 



Unde sl tria puncta non in directum sita in quiete retineantur, corpus nullius plane motus erit 

 capax, sed totum immotum manebit. 



8. Cum igitur tribus punctis in quiete retinendis omnis mobilitas corporis tollatur, intelligimus 

 tres dari in quovis corpore mobilitatis gradus. Primus scilicet et infimus mobilitatis gradus est, 

 cum duo puncta quieta servantur, quo casu corpus circa lineam rectam per duo illa puncta tran- 

 seuntem gyrabitur, unde illa h'nea recta axis gyrationis vocatur. Ratione dircctionis ergo duplex 

 tantum motus locum habere potest, prouti gyratio vel in hanc, vel in contrariam plagam fit; ratione 

 celeritatis autem infinita varietas in corporis. motum cadit; quovis tamen momento ex motu unius 

 puncti simul totius corporis motus innotescit, dum celeritas ubique ratiouem distantiae ab axe gy- 

 rationis sequitur. 



9. Secundus porro mobilitatis gradus existit, cum non duo corporis puncta, sed unicum tantum 

 in quiete fixum retinetur, sicque corpori malto major movendi libertas relinquitur. Jam enim non 

 solum circa rectam quamcunque per istud punctum transeuntem, sed gyratio successive circa alias 

 atque alias hujusmodi rectas fieri potest, ita tamen ut perpetuo punctum illud, quod centrum motus 

 merito vocatur, immotum maneat. Hoc ergo casu infinities major motus multiplicitas in corpus 

 cadit, quam praecedente. 



10. Tertius denique ac summus mobilitatis gradus corpori erit tribuendus, quando ne punctum 

 quidem corporis immotum retinetur, atque adeo corporis mobilitas nullo plane modo restringitur, 

 quo casu corpus liberrime mobile dicitur. Gujusmodi motus investigatio, etiamsi ob summam mu- 

 tabilitatem difficillima videatur, tamen ad gradum secundum facile revocatur, propterea quod quovis 

 momento ejusmodi motum spatio absoluto inesse concipere licet, quo unum corporis punctum ad 

 quietem redigatur. Quin etiam compertum est, omnem hujus generis motum rcsolvi posse in motum 

 centri gravitatis, et motum, quo ipsum corpus circa centrum gravitatis, quasi in quiete maneret, 

 agitatur. ^ 



11. Cum igitur motus primi generis pro omnibus corporibus rigidis, qualia hic contemplamur, 

 jam ita sit investigatus, ut nihil amplius desiderari queat, atque motus tertii generis ad secundum 

 feliciter sit perductus: omnis quaestio, quae adhuc in theoria motus corporum solidorum seu rigi- 

 dorum enodanda restat, versatur in motu secundi generis, quo corpora circa punctum quasi centrum 

 fixam mobilia statuantur. Hujusmodi motus cernitur, quando corpus cuspidi fixae impositum utcunque 

 agitatur, ita tamen, ut semper idem corporis punctum cuspidi incumbat, quemadmodum acus mag- 

 neticae tali cuspidi imponi solent. Quod si loco acus, orbis, seu discus, vel corpus alius cujuscunque 

 figurae cuspidi imponatur, habebitur in hoc motus genere casus patens, qui ad summam universa- 

 litatem evehetur, quando insupcr vires quascunquc, quibus tale corpus urgeatur, introducemus. 



12. Mirabilcm usum hujusmodi motus Celeb. Bouguerus in eximio Tractatu de navigalione 

 commemorat, ab artifice quodam Anglo inventum, quo contcndit certae figurae corpus, opcrculo 

 pyxidis simile, ita cuspidi imponi posse, ut eo in gyrum acto superficies supreraa in planiticm cffor- 

 mata perpetuo ad horizontcm se componat, talemquc motum in navigatione commcndat, quippc 

 cujus beneficio vcrum planum horizontale obtineri queat, agitationc navis non obstantc. Manifcstum 

 autcm est motus determinationem talis corporis ad gcnus sccundum pcrtinerc, atque eo cssc diflici- 



