Astronomia mechanica. 195 



56. Copoll. 2. Hoc autem motu superaddito , motus corporum respectivus inter se non mu- 

 tabitur, ex quo totius mundi commune centrum inertiae tanquam quiescens spectari potest, motus 

 enim singulorum corporum ab iisdem viribus efficietur, sive istud centrum quiescat, sive uniformiter 

 in dlrectum promoveatur. 



57. Copoll. 3. Quare si motum corporum respectivum, respectu communis centri inertiae 

 definire velimus, non alias vires, praeter eas, quibus singula corpora revera soUicitantur, considerari 

 orpus est. 



58. Slcholion 1. In Astronomia autem neque motus corporum coelestium absolutos, neque 

 ad eorum commune centrum inertiae relatos contemplari solemus, sed potius propositum est corum 

 motus respectu corporis cujuspiam mundani, quales spectatori, in ejus centro inertiae collocato, essent 

 apparituri, assignare. Ita motus planetarum primariorum ut et cometarum ad centrum solis, secun- 

 dariorum vero ad centrura primarii referri solent. Ut autem hi motus apparentes per calculum re- 

 periantur, id corpus, ex cujus centro ii spectari concipiuntur, tanquam quiescens assumitur, reliquis 

 vero, praeter vires, quibus revera soUicitantur, insuper vires applicari debent, quae sint similes et 

 contrariae iis, quibus corpus quiescens urgetur; scilicet hae vires primo per massam corporis quies- 

 centis dividi, tum vero iterum per massam cujusque corporis moti, cui sunt applicandae, multiplicari 

 debent, ut in his corporibus aequalem et contrariam motus perturbationem producant ei, quam in 

 corpore, quod quiescens assumitur, producturae fuissent. Haec regula rite observata perducet ad 

 motus apparentes, ex quibus deinceps motus veri, si motus corporis, quod pro quiescente assumitur, 

 fuerit cognitus, facile definiuntur, siquidem opus fuerit eos nosse: semper enim sufficit motus tan- 

 tum respectlvos inter se habere cognitos. Ac si hos motus respectu unius noverimus, facile respectu 

 cujusque ahus determinabimus, quemadmodum Astronomi ex locis planetarum heliocentricis eorum 

 loca geometrica elicere solent: scilicet cognito motu planetarum ac proinde etiam terrae, qualis ex 

 centro solis esset appariturus, per solam Geometriam inde coUigitur motus eorum, quo spectatori in 

 centro terrae posito progredi videntur, unde deinceps etiam motus apparens pro spectatoribus in 

 superficie terrae constitutis facile concluditur. 



59. Scliolion 2. Cum numerus corporum in mundo existentium et se mutuo attrahentium sit 

 quasi infinitus, eorum motus exactissime definire haud licet, nisi pro corporum se mutuo attrahen- 

 tium numero quantumvis magno motus inde oriundos determinare voluerimus, quod problema tantis 

 calculi difficultatibus involutum deprehenditur, ut sagacitas humana illi enodando minime sufficere 

 videatur. Verum corpora mundana ita commode a sapientissimo Conditore disposita deprehenduntur, 

 ut primo sol et stellae fixae tam vastis a se invicem intervallis sint remotae, ut vires, quibus in se 

 mutuo agunt, non obstante horum corporum insigni mole, pro nihilo sint roputandae; unde fit, ut 

 stellas fixas cum sole tanquam corpora quiescentia et nullis viribus se mutuo sollicitantia spectare 

 liceat, quod commodum neutiquam locum esset habiturum» si minoribus intervallis a se invicem 

 distarent. Deinde etiam planetae et cometae nunquam tantopere a sole recedere videntur, ut vires, 

 quas a stellis fixis sustinent, prae vi solis quicquam momenti adipiscantur. Tum vero etiam planetac 

 principales et comotae pro suis massis tantis distantiis a se invicera manent sejuncti, ut vires, qui- 



