De atmosphaera hmae ex ecUpsi solis annuJari evicta. 395 



Verus autem hujus stellae locus, quem cerneret, si luna atraosphaera careret, centro lunae propior 

 erit intcrvallo sS, quod duplo angulo SPo mensuratur. Quodsi ergo hic angulus SPc) scu refractio 

 horizontalis altitudini MN~x supra lunae superficiem respondens ponatur =C, atque stella conspi- 

 ciatur a lunae limbo remota intervallo =02, ut hinc locus stellae verus colligatur, oportet eam de 

 loco apparente centrum lunae versus admovere pcr intcrvallum «^'^ 2^,' unde si pro quavis a limho 

 lunae distantia x constaret ci rcspondens rcfractio horizonlalis C , ex loco apparente cujusvis stellae 

 ejus locus verus facile determinari posset. 



§ 18. Ex dilatatione annuli solaris hic Berolini observata concludere licet, quod cum annulus, 

 ubi erat arctissimus, tantum unius minuti secundi esse dcbuisset, haec latitudo quasi evanescens 

 augmentum 25" circiter accepcrit. Hinc si limbus solis, scu stella a limbo lunae 25" remota appa- 

 reat, vera distantia plane nulla erit ccnscnda, nisi forte ob rationes ante commemoratas loco 25' 

 minor numerus veluti 20 aut 15 eligi debet. Tum vero ex copiosissimis observationibus, quibus 

 vulgo atmosphaera lunae oppugnari solet, novimus, si stellae distantia a limbo lunae vel unum saltcm 

 minutum primum superaverit, mutationem quam ejus locus a refractione lunari patiatur, fere prorsus 

 esse imperceptibilem. 



§ 19. Quoniam ex theoria refractionis summopcre difficile videtur, pro quavis a limbo lunae 

 distantia efFectum refractionis determinare, proptcrea quod diminutio densitatis atmosphaerae nobis 

 est incognita, aestimatione hoc negotium ita commodissime expediri videtur, ut formulam investige- 

 mus, quae phaenomenis quam proxime satisfaciat. Sit igitur distantia stellae cujuspiam a limbo 

 lonae apparens = x'\ et effectus refractionis huic distantiae respondens = z", ita ut verus stellae 

 locus hinc obtineatur, si locus apparens z" propius ad centrum lunae admoveatur. Jam haec 

 correctio z ita ex distantia x definiri debebit, ut si ponatur £c = 20, prodeat quoque z = 20, sin 

 autem sit a?=60, tum valor ipsius z tam fiat parvus, ut vix percipi queat, puta 5". 



A 



§ 20. In hunc finem accipiam formulam latius patentem, statuamque ^ = 1 — j-n^ quoniam 



video tali formula id commodissime obtincri, ut si distantia x fiat nolabilis, valor ipsius z fiat quam 



minimus, dummodo sit exponens n modice magnus. Quodsi assumatur /i = 2 ac duabus superio- 



ribus conditionibus satisfiat, reperietur haec formula 



32 32 



> seu z = 



1-H 0,0015x3! l_^_A_^^ 



Sin autem loco 5'', quae distantiae x = 60" tribuimus, ponamus 4-", obtinebitur 



40 



z = 



1 -*- -i— XX 



400 



Ilac igitur formula ut simplicissima tantisper utamur, donec cjus loco certiorem adhibere licebit, 

 conclusiones enim ex hac etsi erronea formula deducendae non tantum a veritate discrepabuut, ut 



Ior fiat notabilis. 

 § 21. Ex hac igitur formula scquentem tabellam construxi, quae pro quavis sideris a limbo 

 lae distantia apparente exhibet correctionem, qua ea minui debet, ut vera dislanlia obtineatur. 

 notat scilicet x distantiam apparentem a limbo lunae et z correctionem seu effectum rcfractionis. 



