Conslructio Manometri dcnsiiatem aeris quvvis tempore accurate wonslrantis. 563 



as opcrationes turbare valeat. Hunc infinem sumanius volumen A suo diflPerentiali dA augeri et 

 um uA sit quantitas coustans, ob P = {u — S) J erit dP = — S.dJ; unde si esset K 



d^ = rL^, foret dP "^ 



1000 ' 800000 (« — 5)800000 79000 



1 1 



b () = — - et a = — > uti supra assumsimus; hincque porro erit: 



800 10 ' 



p{a — S) p{a-S)/ dP\. . dP 1 



1 valore ipsius cf tantus error committeretur, qui autem tam est parvus, ut etiam optimam bilancem 

 dhibendo sempertuto negligi queat, unde exigua mutatio in volumine A ob calorem oriunda prorsus 

 on pertimescenda videtur. 



§ 9. Perpeudamus nunc ad quantum praecisionis gradum Manometrum evehi debeat, ut satis 

 siguas mulationes in aeris densitate ostendat, et cum posito: 



^ = 850 "* ^-^^=4' ""^" ^^* 9^=5^' 

 00 discrimen sit ingens, merito postulari potest, ut Manometrum mutationes saltem decies minores 

 dhuc satis distincte monstret, ad quod ergo requiritur, ut pro valore y = instrumentum 



Jhuc sonsibilem differentiam manifestet. 



§ 10. Cum igitur invenerimus 



p{a — S) i ' p. P 1 . - 



V = —F- l""cfit y = 5cooo (.-«) ■ 



Liare libra ita debet esse comparata, ut si p fuorit minima pars totius ponderis P, ea circiter isti 

 jlori aequetur, vel saltem eo non fit major. Ex quo stalim intelligitur, si esset «=1, sive 

 jndus globi gravitati aquae esset aequale nullam certe bilancem tam accuratam construi posse, 

 t tam exigua particula totius ponderis adhuc sensibile praepondium producere valeat, unde absolute 

 3cesse esl^ ut litterae « multo minor valor concilietur. 



§ H. Quod si ergo oplima bilanx adhuc 5000*""" partem totius ponderis indicare valeat, necesse 



1 



>l ut in Manoriietro valor ipsius « minor sit quam — > hoc est, ut pondus totius globi decies 



inus sit quam pondus aequalis voluminis aquae, id quod utique obtineri posse videtur, atque si 

 Ihoc Icvior globus effici posset, Manometrum ad majorem pcrfectionis gradum perduci posset. Ilinc 

 •itnr inprimis erit examinandum ex quanam materia nostrum globum parari conveniat, ubi quidem 

 trum longe praeferandum videtur. Etsi enim ligno et charta leviores hujusmodi globi confici pos- 

 nt, tamen, quia humiditatem acris contraherent penitus sunt rejiciendi. Tum vero metalla non 

 ^ilum ob majorem gravitatem hinc cxcludi debcnt, sed.etiam quia pro diversis caloris gradibui 

 ajorem mutationem subire solent quam vitrum. 



§ 12. Considereraus igitur globum ex vitro paratum, cujus cavitalis radius sit = r, crassitics 



crustae vitreae ambientis =s, ita ut totius globi radius sit r-H.9, cujus ergo cwbo volumcn 



t proportionale , volumen vero crustae vitreae erit ut (r-+-«)' — r^ unde si gravitas vilri fuerit 



