NOVUM ORGANUM. 175 



sod in paucorum experimentorum angustiis et obscuritate 

 fundatum est. Itaque tails philosopliia illis qui in hujusmodi 

 experimentis quotidie versantur atque ex ipsis phantasiam 

 contaminarunt probabilis videtur, et quasi certa ; caateris, in- 

 credibilis et vana. Cujus exempluni notabile est in chymicis, 

 eorumque dogmatibus ; alibi autem vix hoc tempore invenitur, 

 nisi forte in philosophia Gilberti. Sed tamen circa hujusmodi 

 philosophias cautio nullo modo praetermittenda erat ; quia mente 

 jam praavidemus et auguramur, si quando homines, nostris 

 monitis excitati, ad experientiam se serio contulerint (valere 

 jussis doctrinis sophisticis), turn demum propter praematuram et 

 prasproperam intellectus festinationem, et saltum sive volatum 

 ad generalia et rerum principia, fore ut magnum ab hujusmodi 

 philosophiis periculum immineat ; cui malo etiam nunc obviam 

 ire debemus. 



LXV. 



At corruptio philosophias ex Superstitione et thgplpgia ad- /fc a 

 mj|ta, latius omnino patet, et plurimum mali infer t, aut in * 

 philosophias integras aut in earum partes. Humanus enim 

 intellectus non minus impressionibus phantasiae est obnoxius, 

 quam impressionibus vulgarium notionum. Pugnax enim genus 

 philosophiae et Sophisticum illaqueat intellectum : at illud 

 alterum phantasticum et tumidum, et quasi Poeticum, magis 

 blanditur intellectui. Inest enim homini quasdam intellectus 

 ambitio, non minor quam voluntatis ; praasertim in ingeniis altis 

 et elevatis. 



Hujus autem generis exemplum inter Graecos illucescit, 

 praacipue in Pythagora, sed cum superstitione magis crassa et 

 onerosa conjunctum; at periculosius et subtilius in Platone, 

 atque ejus schola. Invenitur etiam hoc genus mali in partibaa 

 philosophiarum reliquarum, introducendo formas abstractas, et 

 causas finales, et causas primas; omittendo saepissime medias, 

 et hujusmodi. Huic autem reLsumma adhibenda est cautio. 



. . '*!****** flprin** 



Pessima emm res est errorujn Apotheosis, et pro peste intellectus 

 habenda est, si vanis accedat veneratio. Huic autem vanitati 

 nonnulli ex modernis summa levitate ita indulserunt, ut in 

 primo capitulo Geneseos et in libro Job et aliis scripturis 

 sacris, philosophiam naturalem fundare conati sint; inter viva 

 gucerentes mortua. Tantoque magis haec vanitas inhibenda 

 venit et coercenda, quia ex divinorum et humanorum malesana 

 admistione non solum educitur philosophia phantastica, sed 



