176 NOVUM ORGANUM. 



etiam religio haeretica. Itaque salutare admodum est, si mente 

 sobria fidei tantum dentur quae fidei sunt. 1 



LXVI. 



Et de malis authoritatibus philosophiarum, quae aut in vul- 

 garibus notionibus, aut in paucis experimentis, aut in super- 

 stitione fundatae sunt, jam dictum est. Dicendum porro est et 

 de vitiosa materia contemplationum, praesertini in philosophia 

 naturali. Inficitur autem intellectus humanus ex intuitu eorum 

 quae in artibus mechanicis fiunt, in quibus corpora per com- 

 positiones aut separationes ut plurimum alterantur ; ut cogitet 

 simile quiddam etiam in natura rerum universali fieri. Unde 

 fluxit comment um illud Elementorum, atque illorum concursu, 

 ad constituenda corpora naturalia. Rursus, quum homo natura? 

 libertatem 2 contempletur, incidit in species rerum, animalium, 

 plantarum, mineralium ; unde facile in earn labitur cogitationem, 

 ut existimet esse in natura quasdam formas rerum primarias, 

 quas natura educere molitur, atque reliquam varietatem ex im- 

 pedimentis et aberrationibus naturae in opere suo conficiendo, aut 

 ex diversarum specierum conflictu et transplantatione alterius 

 in alteram, pro venire. Atque prim a cogitatio qualitates primas 

 elementares, secunda proprietates occultas et virtutes specificas, 

 nobis peperit 3 ; quarum utraque pertinet ad inania contempla- 

 tionum compendia, in quibus acquiescit animus et a solidioribus 

 avertitur. At medici, in secundis rerum qualitatibus et opera- 

 tionibus, attrahendi, repellendi, attenuandi, inspissandi, dila- 

 tandi. asjfringendi, discutiendi, maturandi, et hujusmodi, operam 

 praesfcmt meliorem ; atque nisi ex illis duobus (quae dixi) 

 compendiis (qualitatibus scilicet elementaribus, et virtutibus 

 specificis) ifla^Iteratjquae recte notata sunt^corrumperent, 

 reducendo ilia ad primas qualitates earumque mixturas subtiles 

 et incommensurabiles, aut ea non producendo cum majore et 

 diligentiore observatione ad qualitates tertias et quartas, sed 

 contemplationem intempestive abrumpendo, illi multo melius 

 profecissent. Neque hujusmodi virtutes (non dico eaedem, sed 



1 Compare Kepler's phrase : " Missum faciat Spiritum Sanctum, neque ilium in 

 scholas physicas cum ludibrio pertrahat." De Stella Mortis Prcefat. 



2 That is, nature acting freely, in opposition to nature constrained by the con- 

 ditions of our experiments. 



* The elementary qualities are four in number, hot, cold, dry, moist ; and it is 

 by combining them two and two that the Peripatetic conception of the nature of 

 each element is formed. Thus fire is hot and dry, water cold and moist, &c. All the 

 other qualities of bodies, which result from the combination and mutual modification 

 of the elementary and primary qualities, were called secondary qualities. 



