v^ 



186 NOVUM ORGANUM. 



moribus ad intellectualia ; ut statim se examinare debeant homi- 

 nes, quid erraverint aut peccaverint, si multitudo consentiat et 

 complaudat. 1 Hoc signum igitur ex aversissimis est. Itaque 

 quod signa veritatis et sanitatis philosophiarum et scientiarum 

 quae in usu sunt, male se habeant ; sive capiantur ex origi- 

 nibus ipsarum, sive ex fructibus, sive ex progressibus, sive ex 

 confessionibus authorum, sive ex consensu ; jam dictum est. 



LXXVIII. 



Jam vero veniendum ad causas errorum, et tarn diuturnae in 

 illis per tot saecula morae; quae plurimae sunt et potentissimae : 

 ut tollatur omnis admiratio, hasc quae adducimus homines 

 hucusque latuisse et fugisse ; et maneat tantum admiratio, ilia 

 nunc tandem alicui mortalium in mentem venire potuisse, aut 

 cogitationem cujuspiam subiisse: quod etiam (ut nos existi- 

 mamus) felicitatis magis est cujusdam, quam excellentis ali- 

 cujus facultatis ; ut potius pro temporis partu haberi debeat, 

 quam pro partu ingenii. 



Primo autem tot saeculorum numerus, vere rem reputanti, ad 

 x mannas angustias recidit. Nam ex viginti quinque annorum 



t f^ ir^_ ^__^- *-*- ^J -L JL 



- centuriis, in quibus memoria et doctrina hominum fere versatur, 

 vix sex centuriae seponi et excerpi possunt, qua3 scientiarum 

 feraces earumve proventui utiles fuerunt. Sunt enim non 

 minus temporum quam regionum eremi et vastitates. Tres 

 enim tantum doctrinarum revolutiones et periodi recte numerari 

 possunt: una, apud Grascos; altera, apud Romanes; ultima, 

 apud nos, occidentales scilicet Europae nationes : quibus singulis 

 vix duae centuriae annorum merito attribui possunt. Media 

 mundi tempora, quoad scientiarum segetem uberem aut laetam, 

 info3licia fuerunt. Neque enim causa est, ut vel Arabum vel 

 .p Scholasticorum mentio fiat : qui per intermedia tempora scientias 

 ^ potius contriverunt numerosis tractatibus, quam pondus earum 

 auxerunt. Itaque prima causa tarn pusilli in scientiis profectus 

 ad angustias_temporis erga illasj)ropitii rite et ordine refertur. 

 u M^kYfV*~ LXXIX. 



At secundo loco se oifert causa ilia magni certe per omnia 

 momenti: ea videlicet, quod per illas ipsas estates quibua 

 hominum ingehia et bterae maxime vel etiam medipcriter 

 floruerint, ISaturalis Philosophia mimmam partem_ humanao 



^ m ^ ^^^^^^^^^^^^^^^'^ r " f&*tt^*^^*^P^^^ ll ^^^ l ^* i ^*^^^^ ^^^^^p^"^***' 



operaa sortita sit. Atque naec ipsa nihilominus pro magna scien- 

 tiarum matre haberi debet. Omnes enim artes et scientiae ab 



1 Plutarch in Phocion, c. 8. 



