tl 

 \| 



190 NOVUM ORGANUM. 



deinceps viam inire. At contra, verus experientiae ordo prlmo 

 lumen accendit, deinde per lumen iter demonstrat, incipiendo 

 a k experientia ordinata et digesta, et minime praepostera aut 

 erratica, atque ex ea educendo axiomata, atque ex axiomatibus 

 constitutis rursus experimenta nova; quum nee verbum divinum __ 



rerum massam absque ordine operatum sit. ~ ^ sc ^t^t^ A. 



}~Ttaque desinant Homines mirari si ^atmm scientiarum non **> 

 Ilk *f-^ confectum sit, cum a via omnino aberraverint; relicta prorsus et 

 j ^uU deserta experientia, aut in ipsa (tan quam in labyrintho) se intri- 

 can ^ e ^ circumcursando ; cum rite institutus ordo per expe- 

 rientiae sylvas ad aperta axiomatum tramite constanti ducat. 



LXXXIII. 



Excrevit autem mirum in modum istud malum, ex opinione 

 quadam sive sestimatione inveterata, verum tumida et damnosa; 

 minui nempe mentis humanae majestatem, si experimentis, et 

 rebus particularibus sensui subjectis et in materia determinatis, 

 diu ac multum versetur : praesertim quum hujusmodi res ad 

 inquirendum laboriosae, ad meditandum ignobiles, ad dicendum 

 asperse, ad practicam illiberales, numero infinitae, et subtilitate 

 *^* ^ tenues esse soleant. Itaque jam tandem hue res rediit, ut via 

 vera non tantum deserta, sed etiam interclusa et obstructa sit ; 

 fastidita experientia, nedum relicta, aut male administrata. 



LXXXIV. 



Rursus vero homines a progressu in scientiis detinuit et fere 

 incantavit reverentia antiquitatis, et virorum qui in philosophia 

 magni habiti sunt authoritas, atque deinde consensus. Atque 

 de consensu superius dictum est. 



De antiquitate autem, opinio quam homines de ipsa fovent 

 ^yU negligens omnino est, et vix verbo ipsi congrua. Mundi enim 

 senium et grandaevitas pro antiquitate vere habenda sunt ; quas 



temporibus nostris tribui debent, non juniori aetati mundi, qualis 

 u 1 ^ apud antiques fuit. Ilia enim a3tas, respectu nostri antiqua et 

 major 1 , respectu mundi ipsius nova et minor fuit. Atque revera 

 quemadmodum majorem rerum humanarum notitiam et maturius 

 judicium ab homine sene exspectamus quam a juvene, propter 

 experientiam et rerum quas vidit et audivit et cogitavit varie- 

 tatem et copiam ; eodem modo et a nostra aetate (si vires suas 

 nosset, et experiri et intendere vellet)majora multo quam a priscis 

 temporibus expectari par est; utpote aetate mundi grandiore, et 

 infinitis experimentis et observationibus aucta et cumulata. 



1 See note on De Augra. lib. i. near the middle. 



