NOVUM ORGANUM. 



203 



/f 





formandum intellectum in ordine ad condendam philosophiam. 

 Atque has duae historiae turn aliis rebus, turn praecipue in hoc 

 differunt ; quod prima ex illis specierum naturalium varietatem, 

 non artium mechanicarum experimenta, contineat. Quemad- 

 modum enim in civilibus ingenium cujusque et occultus animi 

 affectuumque sensus melius elicitur cum quis in perturbatione 

 ponitur, quam alias : simili modo, et occulta naturae magis se 

 produnt per vexationes artium, quam cum cursu suo meant. 

 Itaque turn demum bene sperandum est de Natural! Philoso- 

 phia, postquam Historia Naturalis (quag ejus basis est et funda- 

 mentum) melius instructa fuerit ; antea vero minime. 



xcix. 



Atque rursus in ipsa experimentorum mechanicorum copia, 

 summa eorum quae ad intellectus informationem maxime faciunt 

 et juvant detegitur inopia. Mechanicus enim, de veritatis in- 

 quisitione nullo modo sollicitus, non ad alia quam quae operi suo 

 subserviunt aut animum erigit aut manum porrigit. Turn vero 

 de scientiarum ulteriore progressu spes bene fundabitur, quum 

 in Historiam Naturalem recipientur et aggregabuntur com- 

 plura experimenta, quae in se nullius sunt usus, sed ad inventio- 

 nem causarum et axiomatum tantum faciunt ; quae nos lucifera 

 experimenta, ad differentiam fructiferorum, appellare consuevi- 

 mus. Ilia autem miram habent in se virtutem et conditionem ; 

 hanc videlicet, quod nunquam fallant aut frustrentur. Cum 

 enim ad hoc adhibeantur, non ut opus aliquod efficiant sed ut 

 causam naturalem in aliquo revelent, quaquaversum cadunt, 

 intention! aeque satisfaciunt ; cum quaestionem terminent. 



c. 



At non solum copia major experimentorum quaerenda est et 

 procuranda, atque etiam alterius generis, quam adhuc factum 

 est ; sed etiam methodus plane alia et ordo et processus conti- 

 nuandae et provehendae Experientiae introducenda. Yaga enim 

 Experientia et se tantum sequens (ut superius dictum est) mera 

 palpatio est, et homines potius stupefacit quam infbrmat. At 

 cum Experientia le^ejjerta^proefidet, seriatun et continenter, de 

 scientiis aliquid melius sperari poterit 



ci. 



Postquam vero copia et materies Historian Naturalis et Expe- 

 rientias, talis qualis ad opus intellectus sive ad opus philosophi- 

 cum requiritur, praesto jam sit et parata ; tamen nullo modo 

 sufficit intellectus, ut in illam materiem agat spbnte et meinofiter ; 



