204 



NOVUM ORGANUM. 



non magis, quam si quis computatlonem alicujus ephemeridis 

 memoriter se tenere et superare posse speret. Atque hactenus 

 tamen potioresmeHitationis partes quam scriptionis in inve- 

 niendo fuerunt ; neque adhuc Experientia literata ] facta est : 

 atqui nulla nisi de scripto inventio probancla est. Ilia vero in 

 usum inveniente, ab Experientia facta demum literata nielius 

 sperandum. 



en. 



Atque insuper cum tantus sit particularium numerus et quasi 

 exercitus, isque ita sparsus et diffusus, ut intellectum disgreget 

 f . . et confundat, de velitationibus et levibus motibus et transcur- 

 r sibus intellectus'non bene sperandum estj nisi fiat instmctio 

 et coordinatio, per tabulas inveniendi idoneas et bene dispositas 

 et_jbajiquam vivas/ eorum2^SB~pgf^h^nt_^_su^iectum in quo 

 yersatur inquisitio, atque ad harum tabularumjiuxilia prreparata 

 et digesta mens applicetur. 



GUI. 



Yerum post copiam particularium rite et ordine veluti sub 

 positorum, non statim transeundum est ad inquisition em 

 / et inventionem novorum particularium aut operum ; aut saltern, 

 si hoc fiat, in eo non acquiescendum. Neque enim negamus, 

 postquam omnia omnium artium experimenta collecta et di- 

 gesta fuerint atque ad unius hominis notitiam et judicium per- 

 venerint, quin ex ipsa traductione experimentorum unius artis 

 in alias multa nova inveniri possint ad humanam vitam et 

 statum utilia, per istam Experientiam quam vocamus Litera- 

 tam 2 ; sed tamen minora de ea speranda sunt ; majora vero a 

 nova luce Axiomatum ex particularibus illis certa via et regula 

 eductorum, qua3 rursus nova particularia indicent et designent. 

 Neque enim in piano via sita est, sed ascendendo et descen- 

 dendo ; ascendendo primo ad Axiomata, descendendo ad Opera. 



civ. 



Neque tamen permittendum est, ut intellectus a particulari- 



1 " Experientia litcrala " does not appear to be used here in the same sense as in 

 Aph. 103., or in the De Augmentis,v. '2. : " Cum quis experimenta omnigena absque 

 ulla serie aut methodo tentet, ea demum mera est palpatio : cum vero nonnulla utatur 

 in experimentando dircctione et ordine, perinde est ac si manu ducatur. Atque hoc 

 ipsum est quod per Experientiam Literatam intelligimus." Here it is used merely for 

 a mode of experimenting in which the results are recorded in writing. The " experi- 

 entia literata" of the De Augmentis answers to the " experientia certa lege proce- 

 dens" of the last aphorism. J. S. 



2 Here " experientia literata " is the same as in the De Augmentis. See the last 

 note. /. *. 



n 



{i oJr 



, L ^ /. +1% s-\ 



