NOVUM ORGANUM. 209 



habet quod non sit apertum et fere obvium. Et nihilominus 

 homines, noii adVertentes literarum laoHulos difficilius scilicet 

 collocari quam literae per motum manus scribantur, sed hoc ^^t^j // 

 interesse, quod literarum moduli semel collocati infinitis im- . - -^ 

 pressionibus, literae autem per manum exaratae unicae tantum " 

 scriptioni, sufficiant ; aut fortasse iterum non advertentes atra- 

 mentum ita inspissari posse, ut tingat, non fluat; praesertim 

 literis resupinatis et impressione facta desuper ; hoc pulcherrimo 

 invento (quod ad doctrinarum propagationem tantum facit) per 

 "^ tot saecula caruerunt. 



Solet autem mens humana, in hoc inventionis curriculo, tarn 

 laeva saepenumero et male composita esse, ut primo diffidat, et 

 paulo post se contemnat ; atque primo incredibile ei videatur 

 aliquid tale inveniri posse, postquam autem inventum sit, in- 

 credibile rursus videatur id homines tamdiu fugere potuisse. 

 Atque hoc ipsum ad spem rite trahitur; superesse nimirum 

 adhuc magnum inventorum cumulum, qui non solum ex opera- 

 tionibus incognitis eruendis, sed et ex jam cognitis transferendis 

 et componendis et applicandis, per earn quam diximus Expe- 

 rientiam literatam deduci possit. 



CXI. 



Neque illud omittendum ad faciendam spem: reputent (si 

 placet) homines infinitas ingenii, temporis, facultatum expensas, 

 quas homines in rebus et studiis longe minoris usus et pretii 

 collocant ; quorum pars quota si ad sana et solida verteretur, 

 nulla non difficultas superari possit. Quod idcirco adjungere 

 visum est, quia plane fatemir- Historiae Naturalis et Experi- 

 mentalis collectionem, qualem animo metimur et qualis esse -7 

 debet, opus esse magnum, et quasi regium, -et multae operae 

 atque impensae. 



cxn. 



Interim particularium multitudinem nemo reformidet, quin 

 potius hoc ipsum ad spem 'revocet. Sunt enim artium et s 



naturae particularia Phaenomena manipuli instar ad ingenii com- * ^ 



menta, postquam ab evidentia rerum disjuncta et abstracta ^ 

 fuerint. Atque hujus viae exitus in aperto est, et fere in pro- \^*^^ 

 pinquo ; alterius exitus nullus, sed implicatio infinita. Homines - - / 

 enim adhuc parvam in Experientia moram fecerunt, et earn /? ^- 

 leviter perstrinxerunt, sed in meditationibus et commentationibus f / 

 ingenii infinitum tempus contriverunt. Apud nos vero si esset - 



VOL. i. p 



