NOVUM ORGANUM. 215 



generantur; ita et ab instantiis vilibus et sordidis quandoque 

 eximia lux et informatio emanat. Verum de hoc nimis multa ; 

 cum hoc genus fastidii sit plane puerile et effoeminatum. 



CXXI. 



At de illo omnino magis accurate dispiciendum ; quod plu- 

 rima in historia nostra captui vulgari, aut etiam cuivis intellectui 

 (rebus praesentibus assuefacto), videbuntur curiosas cujusdam 

 et inutilis subtilitatis. Itaque de hoc ante omnia et dictum et 

 dicendum est ; hoc scilicet ; nos jam sub initiis et ad tempus, 

 tantum lucifera experimenta, non fructifera quasrere; ad exem- 

 plum creationis divinae, quod saspius diximus, quae primo die 

 lucem tantum produxit, eique soli unum integrum diem attribuit, 

 neque illo die quicquam materiati operis immiscuit. 



Itaque si quis istiusmodi res nullius esse usus putet, idem 

 cogitat ac si nullum etiam lucis esse usum censeat, quia res 

 scilicet solida aut materiata non sit. Atque revera dicendum 

 est, simplicium naturarum cognitionem bene examinatam et 

 definitalcn instar iucis^e'sse ; quas ad uni versa operum penetralia 

 aditum praebet, atque tota agmina operum et turmas, et axioma- 

 tum nobilissimorum fontes, potestate quadam complectitur et post 

 se trahit;in se tamen non ita magni usus est. " (jum et litera- 

 rum elementa per se et separatim nihil significant nee alicujus 

 ususlmnt, sed tamen ad omnis sermonis composltionem et 

 apparatum instar materiae primae sunt. Etiam semina rerum 

 pofestate valida, usu (nisi in processu suo) nihili sunt. Atque 

 lucis ipsius radii dispersi, nisi coeant, beneficium suum non im- 

 pertiuntur. 



Quod si quis subtilitatibus speculativis offendatur, quid de 

 scholasticis viris dicendum erit, qui subtilitatibus immensum 

 indulserunt ? quae tamen subtilitates in verbis, aut saltern vul- 

 garibus notionibus (quod tantundem valet), non in rebus aut 

 natura consumptas fuerunt, atque utilitatis expertes erant, non 

 tantum in origine, sed etiam in consequentiis ; tales autem non 

 fuerunt, ut haberent in praesens utilitatem nullam, sed per con- 

 sequens infimtam ; quales sunt eae de quibus loquimur. Hoc 

 vero sciant homines pro certo, omnem subtilitatem disputationum 

 et discursuum mentis, si adhibeatur tantum post axiomata in- 

 venta, seram esse et praeposteram ; et subtilitatis tempus verum 

 ac proprium, aut saltern praecipuum, versari in pensitanda 

 experientia et inde constituendis axiomatibus ; nam ilia altera 

 subtilitas naturam prensat et captat, sed nunquam apprehendit 



P 4 



