t\. 



NOVUM ORGANUM. 



217 



quam de illis pravum aut falsum judicium fecerint ; minime 

 minim est, si homines id non obtinuerint quod non egerint, 

 nee ad metam pervenerint quam non posuerint aut collocarint, 

 neque viam emensi sint quam non ingressi sint aut tenuerint. 



Atque msolentiam rei quod attinet ; certe si quis manus con- 

 stantia atque oculi vigore lineam magis rectam aut circulum 

 magis perfectum se describere posse quam alium quempiam sibi 

 assumat, inducitur scilicet facultatis comparatio : quod si quis 

 asserat se adhibita regula aut circumducto circino lineam magis 

 rectam aut circulum magis perfectum posse describere, quam 

 aliquem alium vi sola oculi et manus, is certe non admodum 

 jactator fuerit. Quin hoc quod dicimus non solum in hoc nostro 

 conatu primo et inco3ptivo locum habet ; sed etiam pertinet ad 

 eos qui huic rei posthac incumbent. Nostra enim via inveniendi 

 scientias exaequat fere ingenia, et non multum excellentiae eorum 

 relinquit: cum omnia per certissimas regulas et demonstrationes 

 transigat. Itaque haec nostra (ut saepe diximus)foelicitatj^cuius- 

 dam sunt potius quam facultatis, et potius temporis partus quam 

 ingenii. Est enim certe casus aliquis non minus in cogitatio- 

 nibus humanis, quam in operibus et factis. 



CXXIII. 



Itaque dicendum de nobis ipsis quod ille per jocum dixit, 

 praesertim cum tarn benerem secet: fieri non potest ut idem 

 sentiant, qui aquam et qui vinum bibant. At caeteri homines, 

 tarn veteres quam novi, liquorem biberunt crudum in scientiis, 

 tanquam aquam vel sponte ex intellectu manantem, vel per 

 dialecticam, tanquam per rotas ex puteo, haustam. At nos 

 liquorem bibimus et propinamus ex infinitis confectam uvis, 

 iisque maturis et tempestivis, et per racemos quosdam collectis 

 ac decerptis, et subinde in torculari pressis, ac postremo in vase 

 repurgatis et clarificatis. Itaque nil mirum si nobis cum aliis 

 non conveniat. 



/fj 



II 

 \\ 



IJ 



'2^+^-* 



^V 



~$^U+.CSK, 

 v1XJ0{ 



CXXIV. 



Occurret proculdubio et illud : nee metam aut scopum scien- 



\ tiarum a nobis ipsis (id quod in aliis reprehendimus) verum et 



i optimum prasfixum esse. Esse enim contemplationem veritatis 



\ . omni operum utilitate et magnitudine digniof em et celsiorem : 



I longam vero istam et sollicitam moram in experientia et materia 



' et rerum particularium fluctibus, mentem veluti humo affigere, 



i vel potius in Tartarum quoddam confusionis et perturbationis 



|. dejicero ; atque ab abstractor sapiential serenitate et tranquillitate 



