NOVUM ORGANUM. 221 



CXXIX. 



Superest ut de Finis excellentia pauca dicamus. Ea si priua 

 dicta fuissent, votis similia videri potuissent: sed spe jam 

 facta, et iniquis praejudiciis sublatis, plus fortasse ponderis habe- 

 bunt. Quod si nos omnia perfecissemus et plane absolvissemus, 

 nee alios in partem et consortium laborum subinde vocaremus, 

 etiam ab hujusmodi verbis abstinuissemus, ne acciperentur in 

 prgedicationem meriti nostri. Cum vero aliorum industria 

 acuenda sit et animi excitandi atque accendendi, consentaneum 

 est ut quaedam hominibus in mentem redigamus. 



Primo itaque videtur inventorum nobilium introductio inter 

 actiones humanas longe primas partes tenere : id quod antiqua 

 saecula judicaverunt. Ha emm rerum mventoribus divinoshonores 

 tribuerunt ; iis autem qui in rebus civilibus merebantur (quales 

 erant urbium et imperiorum conditores, legislatores, patriarum 

 a diuturnis malis liberatores, tyrannidum debellatores, et hia 

 similes), heroum tantum honores decreverunt. Atque certe si 

 quis ea recte conferat, justum hoc prisci saeculi judicium repe- 

 riet. Etenim inventorum beneficia ad universum genus huma- 

 num pertinere possunt, civilia ad certas tantummodo hominum 

 sedes : hsec etiam non ultra paucas aetates durant, ilia quasi 

 perpetuis temporibus. Atque status emendatio in civilibus 

 non sine vi et perturbatione plerumque procedit : at inventa 

 beant, et beneficium deferunt absque alicujus injuria aut tri- 

 stitia. 



Etiam inventa quasi novae creationes sunt, et divinorum 

 operum imitamenta ; ut bene cecinit ille : 



" Primum frugiferos foetus mortalibus segris 

 Dididerant quondam praestanti nomine Athense ; 

 Et RECREAVERUNT vitam, legesque rqgarunt." l 



Atque videtur notatu dignum in Solomone ; quod cum im- 

 perio, auro, maguificentia operum, satellitio, famulitio, classe 

 insuper, et nominis claritate, ac summa hominum admiratione 

 floreret, tamen nihil horum delegerit sibi ad gloriam, sed ita 

 pronuntiaverit : Gloriam Dei esse, celare rem } gloriam regis, 

 investigate rem.* 



Rursus (si placet) reputet quispiam, quantum intersit inter 

 hominum vitam in excultissima quapiam Europae provincia, et 

 in regione aliqua Novae Indiae maxime fera et barbara: ea 3 



1 Lucretius, vi. 1 3. 2 Prov. xxv. 2. 8 So in the original edition. 



