222 



NOVUM ORGANUM 



tantum difFerre existimabit, ut merito hominem homini Deum 

 esse, non solum propter auxilium et beneficium, sed etiam per 

 status comparationem, recte dici possit. Atque hoc non solum, 

 non ccelum, non corpora, sed artes praestant. 



Rursus, vim et virtutem et consequentias rerum inventarum 

 notare juvat : quae non in aliis manifestius occurrunt, quam in 

 illis tribus quae antiquis incognitae, et quarum primordia, licet 

 recentia, obscura et ingloria sunt: Artis nimirum Imprimendi, 

 Pulveris Tormentarii, et Acus Nauticae. Haec enim tria rerum 

 faciem et sta^tum in orbe terrarum mutaverunt : primum, in re 

 literaria; secundum, in re l>eflica ; tertium, in navigationibus : 

 unde innumerae rerum mutationes sequutae sunt ; ut non impe- 

 riumjjlicjuod, non secta, non stella, majorem efficaciam et 



\ 



influxum super res humanas exercuisse videatur, quam isra 

 mechanica exercuerunt. 



Praeterea non abs re fuerit, tria hominum ambitionis genera 

 et quasi gradus distinguere. Primum eorum, qui propriam po- 

 tentiam in patria sua amplificare cupiunt ; quod genus vulgare 

 est et degener. Secundum eorum, qui patriae potentiam et im- 

 perium inter humanum genus amplificare nituntur ; illud plus 

 certe habet dignitatis, cupiditatis baud minus. Quod si quis 

 humani generis ipsius potentiam et imperium in rerum univer- 

 sitatem instaurare et amplificare conetur, ea proculdubio ambi- 

 tio (si modo ita vocanda sit) reliquis et sanior est et augustior. 

 Hominis autem imperium in res, in solis artibus et scientiis 

 ponitur. Naturae enim non imperatur, nisi parendo. 



Praeterea, si unius alicujus particularis inventi utilitas ita 

 homines affecerit, ut eum qui genus humanum universum bene- 

 ficio aliquo devincire potuerit homine majorem putaverint; 

 quanto Celsius videbitur tale aliquid invenire, per quod t alia 

 omnia expedite inveniri possint ? Et^ tamen (ut verum omnino 

 dicamus) quemadmodum luci maffnam habemus gratiam, quoiT 

 per earn vias inire a artes exercere, legere, nos invicem digno- 

 scere possimus; et nihilominus ipsa visio lucis res praestantior 

 est et pulchrior, quam multiplex ejus usus ; ita certe ipsa con- 

 templatio rerum prout sunt, sine superstitione aut impostura; 

 errore aut confuaione, in seipsa magis digna est, quam universus 

 inventorum fructus. 1 



Postremo siquis depravationem scientiarum et artium ad ma.- 



1 This is one of the passages which show how far Bacon was from what is now 

 called a utilitarian. 



