232 NOVUM ORGANUM. 



in fabrica; et intuentur veluti consuetudines naturae particu- 

 lares et speciales, non leges fundamentales et communes, quae 

 constituunt Formas. Yeruntamen omnino fatendum est, rati- 

 onem istam videri expeditiorem et magis sitam in propinquo, et 

 spem injicere magis, quam illam primariam. 



At pars Operativa similiter, quae huic parti Contemplativae 

 respondet. operationem extendit et promo vet ab iis quae ordi- 



. . . , -****&**& *Ti9i++y A , . 



nario in natura mvemuntur adjjuaedam proxima, aut a proximis 

 non admodum remota; sed altiores et radicales operationes 

 super naturam pendent utique ab axiomatibus primariis. 

 Quinetiam ubi non datur homini facultas operandi, sed tantum 

 sciendi, ut in coelestibus (neque enim ceditur homini operari in 

 coelestia, aut ea immutare aut transformare), tamen inquisitio 

 facti ipsius sive veritatis rei, non minus quam cognitio causarum 

 et Qonsensuunij ad primaria ilia et catholica axiomata de na- 

 turis simplieibus (veluti de natura rotationis spontaneae, attra- 

 ctionis siye virtutis magneticae, et aliorum complurium quae 

 magis ^ommunia sunt quam ipsa coelestia) refertur. Neque 

 enim speret aliquis terminare quaestionem utrum in motu 

 diurno revera terra aut coelum rotet, nisi naturam rotationis 

 spontaneae prius comprehenderit. 



VI. 

 Latens autem Processus, de xmo loquimur. longe alia res est 



. . . . , inc^?|tM orjJtttf{4L2 (^ AF^vV f^f~ 



quam animis hominum (qualiter nunc obsidentur) facile possit 

 occurrere. Neque enim intelligimus mensuras quasdam aut 

 signa aut scalas processus in corporibus spectabiles ; sed plane 

 processum continuatum, qui maxima ex parte sensum fugit. 



Exempli gratia ; in omni generatione et transformatione cor- 

 porum, inquirendum quid deperdatur et evolet, quid maneat, 

 quid accedat ; quid .dilatetur, quid contrahatur ; quid uniatur, 

 quid separetur ; quid continuetur, quid abscindatur ; quid im- 

 pellat, quid impediat ; quid dominetur, quid succumbat ; et alia 

 complura. 



Neque hie rursus, haec tantum in generatione aut transfor- 

 matione corporum quaerenda sunt ; sed et in omnibus aliis alte- 

 rationibus et motibus similiter inquirendum quid antecedat, 

 quid succedat; quid sit incitatius, quid remissius; quid motum 

 prsebeat, quid regat; et hujusmodi. Ista vero omnia scientiis 

 (quae nunc pinguissima Minerva et prorsus inbabili contexuntur) 

 incognita sunt et intacta. Cum enim omm^cjti^naturalis^er 

 minima transigatur, aut saltern per ilia quae sunt minora quam ^J 



