NOVUM ORGANUM. 



245 



* "*y 







quam ut bene notetur non excitari scintillas ex silice et chalybe 

 aut alia aliqua substantia dura nisi ubi excutiuntur minutiae 

 aliquae ex ipsa substantia lapidis vel metalli, neque aerem 

 attritum unquam per se generare scintillas, ut vulgo putant ; 

 quin et ipsae illae scintillas ex pondere corporis igniti magis 

 vergunt deorsum quam sursum, et in extinctione redeunt^in 

 quandamjuligin^m^corpoream. /^/V**/ f^(^ LA. tea**- 



Adi6am22a. Existimamus huic instantiae non subjungi Ne- 

 gativam. Nullum enim invenitur apud nos corpus tangibile 

 quod non ex attritione manifesto calescat; adeo ut veteres 

 somniarent no" inftpag coelestibus aliam viam, aut virtutem ^^ **** . 

 calefaciendi nisi ex attritione aeris per rotationem rapidam et 

 incitatam. 1 Verum in hoc genere ulterius inquirendum est 

 utrum corpora quae emittuntur ex machinis (qualia sunt pilse 

 ex tormentis) non ex ipsa percussione contrahant aliquem 

 gradum caloris ; adeo ut postquam deciderint inveniantur non- 

 nihil calida. At aer motus magis infrigidat quam calefacit ; ut , ^^^, 

 in ventis et follibus et flatu oris contract!. Verum hujusmodi '. 

 motus non est tarn rapidus ut excitet calorem, et fit secundum/ f 

 totum, non per particulas ; ut mirum non sit, si non generet 

 calorem. 



Adi7am23. Circa hanc instantiam facienda est inquisitio ^^^' 

 diligentior. Videntur enim herbae et vegetabilia viridia et ' '. 

 humida aliquid habere in se occulti caloris. Ille vero calor tam , ^ 



tenuis est ut in singulis non percipiatur ad tactum, verum 

 postquam ilia adunata sint et conclusa, ut spiritus ipsorunr 

 non expiret in aerem sed se invicem foveat, turn vero oritur 

 calor manifestus, et nonnunquam flamma in materia congrua. 



Ad i8m 2 4a. Etiam circa hanc instantiam diligentior facienda 

 est inquisitio. Videtur enim calx viva aqua aspersa concipere 

 calorem vel propter unionem caloris qui antea distrahebatur 

 (ut ante dictum est de herbis conclusis), vel ob irritationem et 

 exasperationem spiritus ignei ab aqua, ut fiat quidam conflictus 

 et antiperistasis. Utra vero res sit in causa facilius apparebit 

 si loco aquae immittatur oleum; oleum enim aeque ac aqua 



1 See Arist. Meteorol. r. c. 2. sub finem ; or De Coelo, n. c. 7. It seems probable 

 that Aristotle was influenced by a wish to secure the doctrine of the eternity of the 

 universe, which he saw would be put in peril if celestial heat were ascribed to anything 

 akin to combustion. We now know that the generation of heat, whether by friction, com- 

 bustion, or otherwise, involves a loss of vis viva, and it is difficult to avoid the conclusion 

 that the material universe sprang, at a finite distance of time ago, out of something 

 wholly and inconceivably different from itself. Nothing is more remarkable than the 

 way in which ontology here forces itself into physics. 



R 3 



ir* 





