NOVUM ORGANUM. 263 



ditur in flamma ; ubi fumus sive halitus pinguis mani- 

 festo dilatatur et aperit se in flammam. 



Ostenditur etiam in omni liquore fervente, qui mani- 

 festo intumescit, insurgit, et emittit bullas ; atque urget 

 processum expandendi se, donee vertatur in corpus longe 

 magis extensum et dilatatum quam sit ipse liquor; viz. 

 in vaporem aut fumum aut aerem. 



Ostenditur etiam in omni ligno et combustibili ; ubi fit 

 aliquando exudatio, at semper evaporatio. 



Ostenditur etiam in colliquatione metallorum, quae (cum 

 sint corporis compactissimi) non facile intumescunt et se 

 dilatant ; sed tamen spiritus eorum, postquam fuerit in se 

 dilatatus, et majorem adeo dilatationem concupierit, trudit 

 plane et agit partes crassiores in liquidum. Quod si etiam 

 calor fortius intendatur, solvit et vertit multum ex iis in 

 volatile. 



Ostenditur etiam in ferro aut lapidibus ; quae licet non 

 liquefiant aut fundantur, tamen emolliuntur. Quod etiam 

 fit in baculis ligni ; quae .calefacta-paullulum-in-cineribus- 

 -calidisjfiunt flexibilia. 



Optime autem cernitur iste motus in ae're, qui per 

 exiguum calorem se dilatat continuo et manifesto ; ut per 

 Instant. 38. Tab. 3 



Ostenditur etiam in natura contraria Frigidi. Frigus 

 enim omne corpus contrabit et cogit in angustius ; adeo 

 ut per intensa frigora clavi excidant ex parietibus, aera dis- 

 siliant, vitrum etiam calefactum et subito positum in fri- 

 gido dissiliat et frangatur. Similiter aer per levem infri- 

 gidationem recipit se in angustius; ut per Instant. 38. Tab. 

 3. Verum de his fusius dicetur in inquisitione de Frigido. 



Neque mirum est si Calidum et Frigidum edant com- 

 plures actiones communes (de quo vide Instant. 32. Tab. 

 2.), cum inveniantur duae ex sequentibus Differentiis (de 

 quibus mox dicemus) quae competunt utrique naturae ; 

 licet in hac Differentia (de qua nunc loquimur) actiones 

 sint ex diametro oppositae. Calidum enim dat motum 

 expansivum et dilatantem, Frigidum autem dat motum 

 contractivum et coeuntem. 



SECUNDA Differentia est modificatio prioris ; haec vide- 

 licet, quod Calor sit motus expansivus sive versus circum- 



s 4 



