314 NOVUM ORGANUM. 



lac butyri, quid coaguli, quid seri, et hujusmodi. Hsec dedu- 

 cuntur ad sensum per artificiosas et peritas separationes, qua- 

 tenus ad tangibilia. At natura spiritus in ipsis, licet immediate 

 non percipiatur, tamen deprehenditur per varies motus et nixus 

 corporum tangibilium in ipso actu et processu separationis 

 suas; atque etiam per acrimonias, corrosiones, et diversos colo- 

 res, odores, et sapores eorundem corporum post separationem 

 Atque in hac parte, per distillationes atque artificiosas separa- 

 tiones, strenue sane ab hominibus elaboratum est; sed non 

 multo foelicius quam in caeteris experimentis, quae adhuc in usu 

 sunt : modis nimirum prorsus palpatoriis, et viis caecis, et magis 

 operose quam intelligenter ; et (quod pessimum est) nulla cum 

 imitatione aut aemulatione naturae, sed cum destructione (per 

 calores vehementes aut virtutes nimis validas) omnis subtili- 

 oris schematism!, in quo occultae rerum virtutes et consensus 

 praecipue sitae sunt. Neque illud etiam, quod alias monuimus, 

 hominibus in mentem aut observationem venire solet in hujus- 

 modi separationibus : hoc est, plurimas qualitates, in corporum 

 vexationibus tarn per ignem quam alios modos, indi ab ipso 

 igne iisque corporibus quaB ad separationem adhibentur, quae 

 in composito prius non fuerunt ; unde mirae fallaciae. Neque 

 enim scilicet vapor universus, qui ex aqua emittitur per ignem, 

 vapor aut aer antea fuit in corpore aquae ; sed factus est ma- 

 xima ex parte per dilatationem aquae ex calore ignis. 



Similiter in genere omnes exquisitae probationes corporum 

 sive naturalium sive artificialium, per quas vera dignoscuntur 

 ab adulterinis, meliora a vilioribus, hue referri debent: de- 

 ducunt enim non-sensibile ad sensibile. Sunt itaque diligenti 

 cura undique conquirendae. 



Quintum vero genus latitantiae quod attinet, manifestum est 

 actionem sensus transigi in motu, motum in tempore. Si 

 igitur motus alicujus corporis sit vel tarn tardus vel tarn velox 

 ut non sit proportionatus ad momenta in quibus transigitur 

 actio sensus, objectum omnino non percipitur ; ut in motu in- 

 dicis horologii, et rursus in motu pilae sclopeti. Atque motus 

 qui ob tarditatem non percipitur, facile et ordinario deducitur 

 ad sensum per summas motus ; qui vero ob velocitatem, adhuc 

 non bene mensurari consuevit ; sed tamen postulat inquisitio 

 naturae ut hoc fiat in aliquibus. 



Sextum autem genus, ubi impeditur sensus propter nobilita- 

 tem objecti, recipit deductionem, vel per elongationem majorem 



