NOVUM ORGANUM. 331 



laminae in horologiis. Nee ineleganter se ostendit motus aeris 

 compressi in sclopettis ludicris puerorum, cum alnum aut si- 

 mile quiddam excavant, et infarciunt frusto alicujus radicis suc- 

 culentae, vel similium, ad utrosque fines; deinde per embolum 1 

 trudunt radicem vel hujusmodi farcimentum in foramen alte- 

 rum ; unde emittitur et ejicitur radix cum sonitu ad foramen 

 alterum, idque antequam tangatur a radice aut farcimento 

 citimo, aut embolo. Quatenus vero ad liberationem a tensura, 

 ostendit se hie motus in acre post exuctionem in ovis vitreis 

 remanente ; in chordis, in corio, et panno ; resilientibus post 

 tensuras suas, nisi tensurae illae per moram invaluerint, etc. 

 Atque hunc motum Schola sub nomine Motus ex Forma Ele- 

 menti innuit : satis quidem inscite, cum hie motus non tantum 

 ad aerem, aquam, aut flammam pertineat, sed ad omnem diver- 

 sitatem consistentiae ; ut ligni, ferri, plumbi, panni, membranas, 

 etc., in quibus singula corpora suae habent dimensionis modu- 

 lum, et ab eo aegre ad spatium aliquod notabile abripiuntur. 

 Verum quia Motus iste Libertatis omnium est maxime obvius, 

 et ad infinita spectans, consultum fuerit eum bene et perspicue 

 distinguere. Quidam enim valde negligenter confundunt hunc 

 motum cum gemino illo motu Antitypia et Nexus; libera- 

 tionem scilicet a pressura, cum motu Antitypiae ; a tensura, 

 cum motu Nexus ; ac si ideo cederent aut se dilatarent corpora 

 compressa, ne sequeretur penetratio dimensionum; ideo resili- 

 rent et contraherent se corpora tensa, ne sequeretur vacuum. 

 Atqui si aer compressus se vellet recipere in densitatem aquae, 

 aut lignum in densitatem lapidis, nil opus foret penetratione di- 

 mensionum ; et nihilominus longe major posset esse compressio 

 illorum, quam ilia ullo modo patiuntur. Eodem modo si aqua 

 se dilatare vellet in raritatem aeris, aut lapis in raritatem ligni, 

 non opus foret vacuo ; et tamen longe major posset fieri ex- 

 tensio eorum, quam ilia ullo modo patiuntur. Itaque non 

 reducitur res ad penetrationem dimensionum et vacuum, nisi in 

 ultimitatibus condensationis et rarefactionis ; cum tamen isti 

 motus longe citra eas sistant et versentur, neque aliud sint 

 quam desideria corporum conservandi se in consistentiis suis 

 (sive, si malint, in formis suis), nee ab iis recedendi subito, nisi 

 per modos suaves ac per consensum alterentur. At longe 

 magis necessarium est (quia multa secum trahit), ut intimetur 

 hominibusj motum violentum (quern nos Mechanicum, Demo- 



s, anything introduced [a ramrod ?]. 



