394 PARASCEVE AD HISTORIAM NAT. ET EXP. 



teramus. Quod an tern caput rei est ipsi nunc praestabimus ; ut 

 ejusmodi historiae modum et descriptionem, qualis intention! 

 nostrae satisfaciat, diligenter et exacte proponamus ; ne homines 

 non admoniti aliud agant, et ad exemplum naturalium historia- 

 rum quae jam in usu sunt se regant, atque ab institute nostro 

 multum aberrent. Illud interim quod saepe diximus etiam hoc 

 loco praecipue repetendum est ; non si omnia omnium aetatum 

 ingenia coivissent aut posthac coierint ; non si universum genus 

 humanum philosophiae dedisset operam aut dederit, et totus ter- 

 rarum orbis nihil aliud fuisset aut fuerit quam academiae et 

 collegia et schola? virorum doctorum ; tamen absque tali qualem 

 nunc praecipiemus Historia Naturali et Experimental}, ullos qui 

 gen ere humano digni sint progressus in philosophia et scientiis 

 fieri potuisse aut posse. Contra vero, comparata et bene in- 

 structa hujusmodi historia, additis experimentis auxiliaribus et 

 luciferis quae in ipso interpretationis curriculo occurrent aut 

 eruenda erunt, paucorum annorum opus futuram esse inquisitio- 

 nem naturae et scientiarum omnium. Itaque aut hoc agendum 

 est aut negotium deserendum. Hoc enim solo et unico modo 

 fundamenta philosophiae verae et activae stabiliri possunt; et 

 simul perspicient homines, tanquam ex profundo somno excitati, 

 quid inter ingenii placita et commenta ac veram et activam 

 philosophiam intersit, et quid demum sit de natura naturam 

 ipsam consulere. 



Primo igitur de hujusmodi historia conficienda praecepta 

 dabimus in genere ; deinde particularem ejus figuram hominibus 

 sub oculos ponemus, inserentes interdum non minus ad quid in- 

 quisitio aptanda et referenda sit quam quid quaeri debeat ; scili- 

 cet, ut scopus rei bene intellectus et praevisus etiam alia 

 hominibus in mentem redigat quae a nobis fortasse praetermissa 

 erunt. Historian! autem istam Historiam Primam sive His- 

 toriam Matrem appellare consuevimus. 



