400 PARASCEVE AD HISTORIAM 



VI. 



Resumendum etiam est hoc loco quod in aphorismis 99^ 119, 

 120, libri primi fusius tractavimus, hie vero praecepti more 

 breviter imperare sufficiat ; hoc est, ut recipiantur in hanc hi- 

 storiam, primo res vulgatissimae, quales quis supervacuum pu- 

 taret scripto inserere, quia tarn familiariter nota3 sunt ; dein res 

 viles, illiberales, turpes (omnia enim munda mundis, et si lucruin 

 ex lotio boni odoris sit multo magis lumen et informatio ex re 

 qualibet); etiam res leves et pueriles (nee mirum, repuera- 

 scendum enim plane est) ; postremo, res quae nimice cujusdam 

 subtilitatis esse videntur, quod in se nullius sint usus. Neque 

 enim (ut jam dictum est) quae in hae historia proponentur pro- 

 pter se congesta sunt ; itaque neque dignitatem eorum ex se 

 metiri par est, sed quatenus ad alia transferri possint, et influant 

 in philosophiam. 



VII. 



Illud insuper praecipimus, ut omnia in naturalibua tam 

 corporibus quam virtutibus (quantum fieri potest) numerata, 

 appensa, dimensa, determinata proponantur. Opera enim me- 

 ditamur, non speculationes. Physica autem et mathemntica 

 bene commistae generant practicam. Quamobrem exactae re- 

 stitutiones et distantiae planetarum, in historia caelestium ; terraa 

 ambitus et quantum occupet in superficie respectu aquarum, in 

 historia terraa et maris ; quantam compressionem aer patiatur 

 absque forti antitypia, in historia aeris ; quantum in metallis 

 alterum alteri praeponderet, in historia metallorum; et innu- 

 mera id genus perquirenda et perscribenda sunt. Cum vero 

 exactae proportiones haberi non possint, turn certe ad aestima- 

 tivas aut comparativas indefinitas confugiendum est. Yeluti 

 (si forte calculis astronomorum de distantiis diffidimus) quod 

 luna sit infra umbram terras ; quod Mercurius sit supra lunam ; 

 et hujusmodi. Etiam cum mediae proportiones haberi non pos- 

 sint, proponantur extremae: veluti, quod languidior magnes 

 attollat ferrum ad tale pondus, respectu ponderis ipsius lapidis ; 

 et quod maxime virtuosus etiam ad rationem sexagecuplam ; 

 quod nos in armato magnete admodum parvo fieri vidimus. 

 Atque satis scimus istas instantias determinatas non facile aut 

 saepe occurrere, sed in ipso interpretationis curriculo, tanquam 

 auxiliares, (quando res maxime postulat) debere exquiri. Ve- 

 runtamen si forte occurrant, modo non progressum conficiendae 



