432 DE AUGMENT.^ SCIENTIARUM 



cujus quanquam massa praegrandis, partes tamen minutissimae ; 

 sic mentis indidit Deus Majestati tuae crasim plane mirabilem, 

 quae cum maxima quaeque complectatur, minima tamen pre- 

 hendat nee patiatur effluere : cum perdifficile videatur vel 

 potius impossibile in natura, ut idem instrumentum et grandia 

 opera et pusilla apte disponat. Quantum ad elocutionem 

 tuam, occurrit illud Cornelii Taciti de Augusto Caesare ; 

 Augusto, inquit, profluens, et quce principem virum decerel, elo- 

 quentia fuit. 1 Sane si recte rem perpendamus, omnis oratio 

 aut laboriosa aut affectata aut imitatrix, quamvis alioquin ex- 

 cellens, nescio quid servile olet, nee sui juris est. Tuum autem 

 dicendi genus vere regium est, profluens tanquam a fonte, et 

 nihilominus, sicut naturae ordo postulat, rivis diductum suis, 

 plenum facilitatis foelicitatisque, imitans neminem nemini imi- 

 tabile. Atque sicut in rebus tuis quae tarn ad regnum quam 

 ad domum tuam spectant, virtus videtur cum fortuna certare ; 

 mores scilicet optimi cum foelici regimine ; spes tuae olim pati- 

 enter et pie cohibitae, cum fausta et opportuna speratorum 

 adeptione ; tori conjugalis sancta fides, cum fructu conjugii be- 

 ato in sobole pulcherrima ; pia et principe Christiano dignis- 

 sima ad pacem propensio, cum simili vicinorum principum 

 inclinatione in idem votum foeliciter conspirantium ; sic et in 

 intellectus tui dotibus non levior exoritur lis et aemulatio, si eas 

 quae a natura ipsa praebitae sunt et infusae cum instructissima 

 gaza multiplicis eruditionis et plurimarum artium scientia 

 committamus. Neque vero facile fuerit regem aliquem post 

 Christum natum reperire, qui fuerit Majestati tuae literarum 

 divinarum et humanarum varietate et cultura comparandus. 

 Percurrat qui voluerit imperatorum et regum seriem, et juxta 

 mecum sentiet. Magnum certe quiddam praestare reges viden- 

 tur, si delibantes aliorum ingenia ex compendio sapiant, aut in 

 cortice doctrinae aliquatenus haereant, aut denique literates 

 ament evehantque. At regem, et regem natum, veros eruditio- 

 nis fontes hausisse, imo ipsummet fontem eruditionis esse, 

 prope abest a miraculo. Tuae vero Majestati etiam illud ac- 

 cedit, quod in eodem pectoris tui scrinio Sacrae Literae cum 

 profanis recondantur; adeo ut cum Hermete illo Trismegisto 

 triplici gloria insigniaris, potestate Regis, illuminatione Sacer- 



1 " Augusto prompta ac profluens, quae deceret principem, eloquentia fuit." Ann. 

 xiii. c. 3. 



