LIBER PRIMUS. 435 



i 

 infida, plurimaque alia incommoda quibus humana conditio irre- 



titur. Siquidem nullam universi partem ab humana disqui- 

 sitione alienam esse satis dare alibi docet, inquiens, Spiritus 

 hominis est tanquam lucerna Dei, qua intima arcana explorat. 

 Quare si tanta sit amplitude captus humani, manifestum est 

 nullum esse periculum a quantitate scientise, utut diffusa, ne 

 aut tumorem inducat aut excessum; sed a qualitate tantum, 

 qua3 quant ulacunque sit, si absque antidote sua sumatur, ma- 

 lignum quid habet atque venenosum, flatuosis symptomatis 

 plenissimum. Haec antidotus sive aroma (cujus mixtio temperat 

 scientiam eamque saluberrimam efficit) est charitas, quod etiam 

 priori clausulas subjungit Apostolus, diceus, Scientia inflat, cha- 

 ritas autem cedtficat. Cui consonum est, quod alibi docet ; Si, 

 inquit, linguis loquar Angelorum vel hominum, cliaritatem autem 

 non habeam, factus sum velut CBS resonans aut cymbalum tinniens. 1 

 Non quin eximium quid sit loqui linguis Angelorum et homi- 

 num, sed quia si segregetur a charitate neque ad commune hu- 

 mani generis bonum dirigatur, potius inanem gloriam exliibebit 

 quam solidum fructum. Censuram quod attinet Salomonis de 

 excessu legendi scribendique libros, et cruciatu spiritus e scientia 

 oriundo, monitumque etiam Paulinum Ne decipiamur per inanem 

 philosophiam 2 ; si recte explicentur ea loca, optime ostendent 

 veros cancellos et limites quibus humana scientia circumsepitur, 

 it a tamen ut liberum sit ei absque omni coarctatione universam 

 rerum naturam amplecti. Sunt enim limites tres. Primus, ne 

 ita foelicitatem collocemus in scientia, ut interim mortalitatis 

 nostrae oblivio subrepat. Secundus, ne sic utamur scientia ut 

 anxietatem pariat, non animi tranquillitatem. Tertius, ne pu- 

 temus posse nos per naturae contemplationem mysteria divina 

 assequi. Nam quantum ad primum, optime in eodem libro 

 alibi se Salomon explicat, Satis, inquit, perspexi sapientiam tan" 

 turn recedere a stultitia, quantum lucem a tenebris. Sapientis oculi 

 in capite ejus, stultus in tenebris oberrat ; sed simul didici moriendi 

 necessitatem utrique esse communem. 3 De secundo certum est, 

 nullam animi anxietatem aut perturbationem oriri e scientia, nisi 

 tantum per accidens. Omnis enim scientia, et admiratio (qusa 

 est semen scientiae), per se jucunda est ; cum autem conclusiones 

 inde deducuntur, quse oblique rebus nostris applicatse vel in- 

 firmos metus gignunt vel immodicas cupiditates, turn demum 



1 1 Corinth, xiii. 1. 8 Coloss. ii. 8. Ecclesiast. ii. 13, 14. 



T F 2 



