LIBER PRIMUS. 477 



lomon, Verba sapientum sunt tanquam aculei, et tanquam claw 

 in altum defixi. * Itaque tria hie tantum proponam, non tarn 

 elegantia quam vi et efficacia mirabilia. 



Primo igitur, magister sit oportet loquendi, qui unico verbo 

 seditionem in exercitu comprimere potuit. Sic autem se res 

 habuit. Romania mos fuit, dum exercitum duces alloquerentur, 

 Milites uti eos appellarent ; cum magistratus populum, Qui- 

 rites. Tumultuabantur milites Caesaris, ac missionem seditiose 

 flagitabant ; non quod hoc ipsi cuperent, sed ut hoc postulate 

 Caesarem ad alias conditiones adigerent. Ille immotus atque 

 inconcussus, silentio facto, sic exorsus est ; Ego, Quirites ; quo 

 verbo eos jam dimissos significabat. Eo perculsi milites, et 

 plane obstupefacti, concionantem deinceps perpetuo obturba- 

 bant, et postulate illo missionis posthabito, contra obnixe pete- 

 bant ut Militum appellatio eis restitueretur. 2 



Secundum fuit hujusmodi. Regis nomen Caesar summe 

 affectabat. Itaque subornati sunt nonnulli, qui pra3tereuntem 

 populari acclamatione Regem salutarent. Ille sentiens accla- 

 mationem tenuem fuisse ac raram, negotiunl joco transinisit, ac 

 si erratum esset in cognomine, Non Rex sum, inquit, sed Ccesar.* 

 Dictum sane hujusmodi, ut si diligenter excutiatur, vigor ejus 

 et pondus vix exprimi possit. Primum enim recusationem 

 nominis prae se ferebat, sed neutiquam seriam. Deinde ingentem 

 quandam confidentiam et magnanimitatem monstrabat; ac si 

 Caesaris appellatio illustrior titulus esset quam Regis; quod 

 haud secus evenit, et usque in hodiernum diem obtinuit. Sed 

 quod illius maxime inter erat, hoc dictum summo artificio finem 

 suum urgebat. Hoc enim innuebat S. P. Q. R. de re levi, hoc 

 est nomine tantum (nam potestatem regiam jampridem habebat), 

 secum contendere ; ac tali nomine, quale complures etiam ex 

 familiis obscuris gerebant ; nam cognomen Regis multis Ro- 

 manorum gentilitium erat, quemadmodum et nos simile quiddam 

 nostro idiomate habemus. 



Ultimum quod hoc loco repetere placet, tale fuit. Cum 

 Caesar post bellum initum Romam occupasset, atque sanctius 

 aerarium reclusisset, ut pecunias ibi congestas in usus belli tol- 

 leret, restitit Metellus, utpote tune temporis Tribunus; cui 

 Caesar, Si perstes, inquit, mortuus e-s. Dein reprimens se pau- 



1 Eccles. xii. 11. 



2 Suetonius in Julio, c. 70., and conf. Appian De Bellis Civilibus, ii. c. 93. 



3 Suetonius, ub. sup. c. 79. App ii.c. 108. The anecdote reminds one of the title 

 Rnj Gomez, which was given to Thilip the Second's favourite Ruy Gomez de Silva. 



