480 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM 



cum hominibus superstantibus, (si divinitatem animarum sepo- 

 nas) baud majus quidpiam videbitur quam colliculus formi- 

 carum ; quarum alias cum granis, alias cum ovis suis, aliae vacuse, 

 omnes bine inde circa exiguum pulvisculi acervum reptant et 

 cursitant. 1 Porro eruditio aufert, aut saltern minuit, timorem 

 mortis atque adversae fortunae, quo nihil magis virtutibus mori- 

 busque officere solet. Si enim animus cujuspiam contemplatione 

 mortalitatis et rerum naturae corruptibilis imbutus fuerit et 

 intinctus, juxta cum Epicteto sentiet ; qui, cum pridie exiens 

 mulierculam ob fractam ollam plorantem cerneret, postridie 

 etiam exiens aliam mortuum filium deflentem conspiceret, dixit : 

 Heri vidi fragilem frangi, hodie vidi mortalem mori? Quare 

 optime et val.de sapienter Virgilius cognitionem causarum cum 

 metus omnis profligatione copulavit, tanquam concomitantia ; 



Foelix qui potuit rerum cognoscere causas, 

 Quique metus omnes et inexorabile fiitum 

 Subjecit pedibus, strepitumque Acherontis avari. 3 



Nimis longum esset singula percurrere remedia, quae singulis 

 animi morbis ddctrina suppeditat; aliquando vitiosos humores 

 expurgans, nonnunquam obstructiones aperiens, alias concocti- 

 onem juvans, alias appetitum excitans, non raro vulnera ejus 

 et ulcera sanans, et similia. Quare concludam cum hoc, quod 

 videtur rationem habere totius ; ita nimirum animum doctrinam 

 disponere et flectere, ut nunquam protinus acquiescat .et tan- 

 quam congeletur in defectibus suis, quin incitet se semper pro- 

 gressumque spiret. Nescit illiteratus quid sit in se descendere 

 aut secum inire rationes, aut quam suavis vita sit quae indies 

 sentit se fieri meliorem 4 ; si qua forte virtute praeditus sit, earn 



V 



1 "Formicarum iste discursus est in angusto laborantium. " Seneca, Qucest. Nat.i. 

 in praef. 



2 See Epictetus's Enchiridion, chapters 8. and 33. for the idea which is here pre- 

 sented, I know not on what authority, in a dramatic form. It was probably familiar 

 to the minds of the later Stoics. Compare Plutarch, Consol. ad Apoll. 



3 Georgics, ii. 490. 



4 [In the Advancement of Learning this sentence is given in Latin, as if it were a 

 quotation: " Suavissima vita indies sentire se fieri meliorem." In the Promus it is 

 given in a form slightly different : " Suavissima vita indies meliorem fieri."] Dante 

 alludes to this gnome, 



" E come, per sentir piu dilettanza, 

 Bene operando 1'uom, di giorno in giorno 

 S'accorge che la sua virtute avanza, &c. Farad, xviii 58. 



It comes originally from the Memorabilia : [though not in so sententious a shape. 

 Kdl wV Tovr6 76 diffOa cri'oi fj.lv oMpfVOl yUT/Sev cS irpdrreiv OVK evtypatvovrai, oi 

 T)yov/j.(voi Ka\u>s irpox^pftv eawrois ^ yewpyiav $ vavKXypiav ^ a\\' o, rt Hv T 

 fpya6fj.cvoi us eS irpdrrovTes evtypaivovrai ; olfet ofiv airb irdvTwv TOVTCW 

 f)$ov))v elvai Sffijv airb TOV louTtJv re fjyficrQai fteXrioa yfreffdai, KctL <f>t\ovs 

 i '7^ foivvv StareAw TO.VTO, vopl^wv. Xen. Mem. i. 6.] 



