LIBER PRIMUS. 481 



venditabit scilicet, et ubique spectandam exponet, eaque utetur 

 forsitan commode, quam tamen excolere et augere negligit. 

 Kursus, si quo vitio laborat, artem atque industriam illud ce- 

 landi atque occultandi, minime autem corrigendi, adhibebit; 

 tanquam malus messor, qui perpetuo demerit, falcem autem 

 nunquam exacuit. Literatus contra non tantum utitur animo 

 virtutesque exercet, sed continuo emendat se et in virtu tern 

 proficit. Imo, ut in summa dicam, pro certo est veritatem et 

 bonitatem distingui tantum sicut sigillum et impressionem ; 

 nam veritas bonitatem signat; et contra, vitiorum ac pertur- 

 bationum procellae ex erroris et falsitatis nubibus erumpunt. 1 



A virtute transeamus ad potentiam et imperium ; et dispicia- 

 mus, si uspiam inveniatur tanta potentia et regnum, quanto 

 eruditio hominis naturam investit et coronat. Videmus digni- 

 tatem imperandi sequi dignitatem ejus cui imperatur. Imperium 

 in belluas et pecora/quale bubulcorum aut opilionum, res vilis; 

 imperium in pueros, quale ludimagistrorum, minus honorificum ; 

 imperium in mancipia potius dedecori est quam honori ; neque 

 multo prsestantius est imperium tyrannorum in populum ser- 

 vilem atque animis et generosa indole exutum. Unde hoc 

 semper manavit judicium, honores in liberis monarchiis aut 

 rebuspublicis suaviores esse quam sub tyrannis, quia imperium 

 honorificum magis supra volentes est, quam supra invitos et 

 coactos. Ideoque Virgilius, cum ex intimo artificio inter hu- 

 manos honores longe vellet optimos expromere, quos Augusto 

 Caesari assignaret, in haec ipsa verba loquitur ; 



Victorque volentes 

 Per populos dat jura, viamque affectat Olympo. 2 



Ast imperium scientiae longe Celsius est quam imperium in 

 voluntatem, licet liberam et non astrictam. Ilia enim rationi, 

 fidei, et intellectui ipsi dominatur, qui est altissima pars animi 

 et voluntatem ipsam regit. Etenim nulla proculdubio terrena 

 est potestas quse in spiritibus hominum et animalibus, eorumo^ue 

 cogitationibus et phantasiis, assensu quoque et fide, thronum 

 et quasi cathedram suam erigit et collocat, praeter doctrinam 

 et scientiam. Ac idcirco videmus detestabilem illam et im- 

 mensam delectation em, qua haeresiarchae, falsi prophetae, et 

 impostores magni perfunduntur et rapiuntur, postquam sense- 



1 [The original edition has erumperunt : a misprint which is corrected in Rawley's 

 edition, 1638.] See on the relation between veritas and bonitas, S. Thomas, Sum. 

 Theolog, i. q. 16. 



2 Georg. iv. 561 



VOL. I. II 



