482 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM 



rint in fide et conscientiis hominum coepisse se regnare ; tantam 

 certe, ut qui earn semel degustaverit nullis fere persecutionibus 

 aut tormentis adigi possit ut hoc regno se abdicet. Sicut an tern 

 hoc illud est, quod in Apocalypsi dicitur abyssus sive profunda 

 Sathance l ; ita e contrario Justus et legitimus in animos ho- 

 minum dominatus, veritatis ipsa evidentia ac commendatione 

 dulcissima stabilitus, sane quam proxime ad potestatis divinaa 

 similitudinem accedit. 



Quod ad fortunas et honores spectat, munificentia doctrinas 

 non sic regna integra et respublicas locupletat et ditat, ut non 

 hominum etiam privatorum fortunas et opes amplificet et 

 evehat. Vetus enim observatio est, Homerum pluribus sup- 

 peditasse victum quam Syllam, Caesarem, aut Augustum; licet 

 tot congiaria, tot donativa, tot agrorum assignationes largiti 

 sint. Certe difficile dictu est, arma an literaa plurium fortunas 

 constituerint. Quin si de summa potestate loquamur, videmus, 

 si arma aut jus haereditatis Regnum contulerunt, at literarum 

 sorti saepius cessit Sacerdotium, quod regni semper fuit rivale. 2 



Rursus, si delectationem jucunditatemque scientiae intuea- 

 ris, multum sane ilia voluptates alias omnes exuperat. Quid 

 enim? Num forte afFectuum voluptates tanto intervallo ob- 

 lectamenta sensuum excedent, quanto voti assecutio foelix can- 

 tiunculam aut coenam; et non pari gradatione intellectus 

 voluptates eas quae sunt afFectuum transcendent ? In caeteris 

 oblectationibus satietas est finitima, et postquam paulo in- 

 veteraverint, flos ipsarum et venustas marcescit ; quo docemur, 

 non illas liquidas revera voluptates ac sinceras fuisse, sed umbras 

 tantum et fallacias voluptatum, non tarn qualitate sua quam 

 novitate jucundas. Unde et voluptarii saepius fiunt monachi, 

 et ambitiosorum principum senectus tristior fere est et me- 

 lancholia obsessa. Scientiae autem non est satietas, verum et 

 fruendi et appetendi perpetua et subinde recurrens vicissitude ; 

 ut necesse sit hujus delectation! s bonum simplex esse, non ex 

 accidente, aut cum fraude. Neque ilia voluptas, quam depingit 

 Lucretius, ultimum in animo locum sortitur, 



Suave inari magno, turbantibus sequora ventis, &c. 8 



1 Rev. ii. 24. 



2 Campanella says somewhere : " To Japhet belong law and empire ; Shem has the 

 priesthood ; Ham is the tyrant and the slave." I regret that I cannot give a precise 

 reference to this striking remark. 



3 De Nat. Rer. ii. 1. 



