LIBER PRIMUS. 483 



Suave est spectaculum (inquit) stantem aut ambulantem in 

 littore, navem intueri tempestate in mart jactatam : suave itidem 

 ex edita turri duas cernere acies concursantes in planitie ; at nil 

 dulcius est homini, quam mens per doctrinam in arce veritatis col- 

 locata, unde aliorum errores et labores dispicere possit. 



Denique, ut mittamus vulgaria ilia argumenta, quod per 

 doctrinam scilicet homo homini in eo prcestet, in quo ipse brutis ; 

 quod ope doctrinae ascendat homo intellectu usque ad coelos. 

 quo corpore non potest ; et alia similia ; cum eo concludamus 

 bono hanc dissertationem de literarum excellentia, ad quod 

 humana natura ante omnia aspirat, hoc est, immortalitate et 

 aeternitate. Hue enim spectant procreatio sobolis, nobilitatio 

 familiae, aedificia, fundationes, monumenta, fama, ac denique 

 humanorum votorum summa. Atqui videmus monumenta in- 

 genii et eruditionis quanto diutius durent quam ea quae opere 

 et manu facta sunt. Annon Homeri carmina viginti quinque 

 annorum centurias, et supra, absque unius syllabae aut literae 

 jactura duraverunt? Quo spatio innumera palatia, templa, 

 castella, urbes, collapsa sunt aut diruta. Picturae ac statuae Cyri, 

 Alexandri, Caesaris, imo regum et principum multo recentiorum, 

 nullo jam sunt modo parabiles ; archetypa enim ipsa jamdudum 

 confecta vetustate perierunt, exempla autem indies primigenia 

 similitudine mulctantur. At ingeniorum imagines perpetuo in- 

 tegrae manent in libris, nullis temporum injuriis obnoxiae, utpote 

 qu93 jugem renovationem recipere possunt; quanquam nee 

 imagines dici proprie possint, quia perpetuo generant quodam- 

 modo, seminaque sua in animos hominum spargunt, atque 

 astatibus subsequentibus infinitas actiones opinionesque susci- 

 tant et progignunt. Quod si navis inventum res existimata 

 tarn nobilis et admirabilis fuerit, quae opes mercesque hinc 

 inde transportat, regiones locis disjunctissimas participatione 

 fructuum et commodorum consociat ; quanto rectius literae 

 celebrari debent, quae, tanquam naves sulcantes oceanum tem- 

 poris, remotissima saecula ingeniorum et inventorum commercio 

 et societate copulant ? Porro videmus nonnullos philosophorum 

 qui maxime immersi erant sensibus minimeque divini, atque 

 immortalitatem animae praefracte negabant; hoc tamen vi veri- 

 tatis adactos concessisse, quoscunque motus et actus anima 

 humana absque corporis organo praestare possit, eos etiam post 

 mortem permanere probabile esse ; quales nimirum erant intel- 

 lectus, minime autem affectuum motus. Adeo scilicet scientia 



n 2 



