486 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM 



presse et distincte excutiamus sermone quodam active et mas- 

 culo, nusquam digrediendo, nil amplificando. Ponatur igitur 

 illud (quod quivis concedat) opera quaeque maxima et difficil- 

 lima vel praemiorum amplitudine, vel consiliorum prudentia et 

 sanitate, vel laborum conjunctione super ari ; quorum primum 

 conatum extimulat, secundum ambages et errores tollit, ter- 

 tium mortalium fragilitati succurrit. At inter haec tria merito 

 primas tenet consilii prudentia et sanitas ; hoc est, monstratio et 

 delineatio vice rectae et proclivis ad rem quae proponit peragen- 

 dam : Claudus enim (quod dici solet) in via antevertit cursorem 

 extra mam. Et Salomon, perapposite ad hanc rem ; Ferrum 

 si retusum fuerit, viribus utendum majoribus ; quod vero super 

 omnia prcevalet est sapiential Quibus verbis innuit, medii 

 prudentem electionem efficacius conducere ad rem, quam virium 

 aut intentionem aut accumulationem. Haec ut dicam illud im- 

 pellit, quod (salvo semper eorum honore qui de literis quomo- 

 docunque meruerunt) perspicio atque animadverto opera eorum 

 atque acta pleraque ad magnificentiam potius et nominis sui 

 memoriam quam ad scientiarum ipsarum profectum et augmenta 

 spectasse, et literatorum potius numerum auxisse quam artibus 

 ipsis multum incrementi attulisse. 



Actiones autem et opera quae ad literas amplificandas per- 

 tinent circa tria versantur objecta : circa literarum Sedes ; 

 circa Libros ; et circa Personas eruditorum. Quemadmodum 

 enim aqua, sive ex crelesti rore descendens sive ex fontibus 

 scaturiens, facile dispergitur et disperditur, nisi colligatur in 

 aliqua receptacula, ubi per unionem et congregationem se sus- 

 tentare et fovere possit, (quern in finem excogitavit solertia 

 humana aquseductus, cisternas, stagna ; eaque etiam variis orna- 

 mentis condecoravit, quae magnificentiae et dignitati non minus 

 quam usui et necessitati deserviant,) similiter liquor iste scien- 

 tiae pretiosissimus, sive a divina inspiratione destillet sive e 

 sensibus exiliat, mox periret omnis atque evanesceret, nisi con- 

 servaretur in libris, traditionibus, colloquiis ; ac prascipue in 

 locis certis his rebus destinatis, quales sunt Academiae, Col- 

 legia, Scholae ; ubi et permanentes habeat sedes, et crescendi 

 insuper et se congregandi copiam et facultatem. 



Ac primo, opera quae ad Musarum Sedes spectant quatuor 

 numerantur ; Edificiorum structura, Proventuum dotatio, Pri- 



1 Eccles. x. 10. 



