488 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM 



salibus positum omne studium inane atque ignavum arbitrator, 

 non animadvertit singulis professionibus et artibus exinde 

 succum et robur suppeditari. Atque certe persuasum habeo, 

 hanc ipsam baud minimam gausam fuisse cur fcelicior doctrinae 

 progressus hue usque retardatus sit ; quod opera hisce fun- 

 damentalibus scientiis iiavata sit tantum in transitu, neque 

 haustus pleniores inde epoti. Nam si arborem solito fructuo- 

 siorem fieri cupias, de ramis medicandis frustra cogitaveris; 

 terra ipsa circa radicem subigenda et gleba laetior admovenda, 

 aut nihil egeris. Neque rursus silentio praetermittendum est, 

 hanc collegiorum et societatum in usum tantummodo doctrinae 

 professoriae dedicationem non solum scientiarum incrementis 

 inimicam fuisse, sed etiam in regnorum et rerumpublicarum 

 detrimentum cessisse. Hinc enim fieri solet ut principes, 

 delectum habituri ministrorum qui rebus civilibus tractandis 

 sint idonei, ejusmodi hominum miram solitudinem circa se 

 reperiant ; propterea quod non habeatur educatio aliqua col- 

 legiata in hos usus destinata, ubi scilicet homines a natura ad 

 hoc facti et comparati, (praeter artes alias) histories, linguis 

 modernis, libris et tractatibus politicis, praecipue incumbant ; ut 

 inde ad civilia munera magis habiles et instructi accedant. 



Quoniam vero fundatores collegiorum plantant, praelectionum 

 vero rig ant ; sequitur jam ordine, ut dicam quid in publicis 

 lectionibus desideretur. Nimirum improbo vel maxime tenui- 

 tatem stipendiorum, praelectoribus sive artium sive professionum 

 (praesertim apud nos) assignatam. Interest enim inprimis pro- 

 gressus in scientiis, ut lectores in unoquoque genere ex optimis 

 instructissimisque eligantur ; utpote quorum opera non in usum 

 transitorium, sed ad sufficiendam sobolem scientiae in saecula 

 adhibeatur. Id fieri nequit, nisi praemia et conditiones tales 

 constituantur quibus eminentissimus quisque in ea arte plane 

 contentus esse possit ; ut illi demum grave non sit in eodem 

 munere immori, neque practicam cogitet. Quocirca scientiae 

 ut floreant, militaris lex servanda Davidis ; ut cequa esset pars 

 descendentis ad prcelium et manentis ad sarcinas ' ; sarcinis male 

 aliter prospectum erit. Sic lectores in scientiis sunt tanquam 

 conservatores et custodes totius literarii apparatus unde praxis 

 et militia deinceps scientiarum instruatur ; proinde aequum est 



1 1 Sam. xxx. 24. Similarly it was provided by the laws of Alfonso the Wise, in 

 accordance with earlier usage, that no divison of spoil should be made until those in 

 pursuit of the enemy had returned to the camp. See the Side Partidas, ii. 26. 1 



