190 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM 



fuerit ex usu, vel potius antiquare, aliaque meliora substituere. 

 Etenim inter Majestatis tuae canones prudentissimos ilium re- 

 perio ; In omni vel consuetudine vel exemplo, tempora spectanda 

 sunt quando primum res coepta ; in quibus si vel confusio regna- 

 verit vel inscitia, derogat illud in primis authoritati rerum, atque 

 omnia reddit suspecta. Quamobrem, quandoquidem academia- 

 runi instituta plerunque originem traxerint a temporibus hisce 

 nostris baud paulo obscurioribus et indoctioribus, eo magis 

 couvenit ut examini denuo subjiciantur. Exemplum in hoc 

 genere unum aut alterum proponam in rebus quae maxime 

 obviaB videntur et familiares. Pro more receptum est (licet, uti 

 mihi videtur, perperam) ut literarum studiosi Logicam et Rhe- 

 toricam praepropere nimis addiscant, artes sane provectioribus 

 magis convenientes quam pueris et tyronibus. Etenim hae duae, 

 si vere res perpendatur, sunt ex artibus gravissimis ; cum sint 

 Artes Artium, altera ad judicium, altera ad ornatum. Quine- 

 tiam regulam et normam continent, res et materiam subjectam 

 vel disponendi vel illustrandi. Ideoque id agere, ut mentes 

 rerum ignarae et rudes, (quaeque nondum id collegerunt quod a 

 Cicerone Sylva? vel Supellex 2 appellatur, id est materiem et co- 

 piam rerum,) initium ab istis scientiis sumant, (ac si quis discere 

 vellet ponderare vel metiri vel ornare ventum,) baud aliud pro- 

 fecto parit, quam ut haruin artium virtus et facultas (quae per- 

 magnae sunt et latissime diffusae) fere contemptae jaceant ; atque 

 vel in puerilia sophismata affectationesque ridiculas degenerave- 

 rint, vel saltern existimatione sua baud parum mulctatae sint. 

 Quinetiam praematura et intempestiva ad has artes accessio 

 dilutam earum atque jejunam traditionem ac tractationem ne- 

 cessario secum traxit, qualis iiimirum captui puerorum adaptetur. 

 Alterum exemplum (quod adducam) erroris, qui in academiis 

 jamdiu inveteravit, ejusmocli est ; quod scilicet inventionis atque 

 memoriae in exercitiis scholastic! s fieri solet nimio plus noxium 

 divortium. Illic siquidem orationes pleraeque aut omnino prae- 

 meditatae sunt, adeo ut conceptis verbis proferantur et inven- 

 tioni nihil relinquatur ; aut plane extemporariae, ut perparum 

 relinquatur memoriae ; (cum in vita communi et praxi rarus sit 

 alterutrius istorum usus seorsim, sed potius mixturas ipsorum ; 

 id est notarum sive commentariorum, atque dictionis subitaa ;) 

 ita ut hoc pacto exercitia ad praxim baud sint accommodata, nee 

 imago respondeat vitae. Illud autem in exercitiis perpetuo 



1 De Orator, lii. 26. 2 Orator, c. 24. 



