494 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM 



CAPUT I. 



Partitio universalis DoctrincR Humana in Historian!, Poesim, 

 Philosophiam ; secundum tres Intellectus facilitates, Memo- 

 riam, Phantasiam, Kationem: quodque eadem partitio com- 

 petat etiam Theologicis. 



PARTITIO Doctrinae Humanae ea est verissima, quaa sumitur ex 

 triplici facultate Animae Rationalis, quae doctrinas sedes est. 

 Historia ad Memoriam refertur ; Poesis ad Phantasiam ; Philo- 

 sophia ad Rationem. Per Poesim autem hoc loco intelligimus 

 uon aliud quam historiam confictam, sive fabulas. Carmen 

 enim stili quidam character est, atque ad artificia orationis per- 

 tinet ; de quo suo loco. 



Historia proprie individuorum est, quae circumscribuntur 

 loco et tempore. Etsi enim Historia Naturalis circa species 

 versari videatur, tamen hoc fit ob promiscuam rerum natura- 

 lium (in plurimis) sub una specie similitudinem ; ut si unam 

 noris omnes noris. Sicubi autem individua reperiantur, quae 

 aut unica sunt in sua specie, veluti sol et luna ; aut a specie in- 

 signiter deflectunt, ut monstra; non minus recte constituitur 

 narratio de illis in Historia Naturali, quam de hominibus singu- 

 laribus in Historia Civili. Haec autem omnia ad Memonam 

 spectant. 



Poesis, eo sensu quo dictum est, etiam individuorum est, con- 

 fictorum ad similitudinem illorum quae in historia vera memo- 

 rantur ; ita tamen ut modum saepius excedat, et quae in rerum 

 natura nunquam conventura aut eventura fuissent ad libi- 

 tum componat et introducat ; quemadmodum facit et Pictoria. 

 Quod quidem Phantasies opus est 



Philosophia individua dimittit, neque impressiones primas in- 

 dividuorum sed notiones ab illis abstractas complectitur ; atque 

 in iis componendis et dividendis ex lege naturae et rerum ipsa- 

 rum evidentia versatur. Atque hoc prorsus officium est atque 

 opificium Rationis. 



Haec autem ita se habere, si quis intellectualmm origines 

 petat, facile cernet. Individua sola sensum percellunt, qui in- 

 tellectus janua est. Individuorum eorum imagines, sive im- 

 pressiones a sensu exceptae, figuntur in memoria, atque abeunt 



