LIBER TERTIUS. 545 



Deus unquam edidit miraculum quo converteretur atheus ; 

 quia poterat ipso naturae lumine ad notitiam Dei perduci ; verum 

 miracula ad convertendos idololatras l et superstitiosos designata 

 sunt, qui numen agnoverunt sed in cultu ejus aberrarunt ; quo- 

 mam non sufficit lumen naturae Dei voluntati declarandae, aut 

 cultui ejus legitimo prodendo. Sicut enim opificis potentiam et 

 peritiam ostendunt opera ejus, imaginem autem minime; sic 

 opera Dei conditoris omnipotentiam et sapientiam ostendunt, 

 imaginem ejus haudquaquam depingunt. Atque hac in re 

 ethnicorum opinio a sacra veritate recedit. Illi siquidem mun- 

 dum imaginem Dei statuebant, hominem mundi. At Sacrae 

 Literae baud tali honor e mundum dignantur, ut Dei uspiam 

 imago dicatur, sed solummodo opus manuum ejus; hominem 

 vero imaginem Dei immediate substituunt. Quocirca, quod 

 sit Deus, quod rerum habenas tractet, quod summe potens, 

 quod sapiens et praescius, quod bonus, quod remunerator, quod 

 vindex, quod adorandus, etiam ex operibus ejus demonstrari 

 et evinci potest; et admirabilia complura secreta circa attri- 

 buta ejus, et multo magis circa regimen et dispensationem 

 super universum, etiam sobrie ex iisdem elici et manifestari 

 queunt ; estque istud argumentum a nonnullis utiliter per- 

 tractatum. 2 Verum ex intuitu rerum naturalium atque 

 humanae rationis principiis, de fidei mysteriis vel ratiocinari 

 vel etiam suadere vehementius, aut rursus ea curiosius in- 

 trospicere et ventilare et de modo mysterii inquirere, haud 

 tutum meo judicio fuerit. Da Fidei qua Fidei sunt. Nam vel 

 ethnici, in illustri ilia et divina de aurea catena fabula hoc 

 ipsum concedunt, quod Jovem de codo ad terras deducere nee 

 homines potuerunt nee Dii; e contrario, quod Jupiter pertrahere 

 cos potuerit e terra ad coelum. 3 Quare frustra sudaverit, qui 

 coalestia religionis arcana nostras rationi adaptare conabitur. 

 Decebit potius mentes nostras ad coelestis veritatis thronum 

 adorandum attollere. In hac igitur parte Theologiae Naturalis, 

 tantum abest ut defectum aliquem observem, ut excessum po- 

 tius reperiam; ad quern subnotandum paulum sum digressus, 

 propter maxima incommoda et pericula quae ex eo turn re- 

 ligioni turn philosophiae impendent; utpote qui et religionem 



1 Idolatras in the original. J. S. 



2 This passage, and others to the same effect, show how far Bacon was from wishing 

 to do away with natural theology, however much he was disposed to complain of the 

 abusive employment of final causes. 



3 Vide supra, p. 437. 



VOL. I. N N 



