LIBER TERTIUS. 547 



Physica, aut vitiorum in Ethica. Hanc autem scientiae par- 

 tern de Angelis et Daemonibus inter Desiderata numerare non 

 licet, quippe quae ab haud paucis sit tentata. ^Equius esset, 

 ut scriptorum in hoc genere pars haud parva aut vanitatis 

 aut superstitionis aut subtilitatis inutilis arguantur. 



CAPUT III. 



Partitio Naturalis Philosophise, in Speculativam et Operati- 

 vam : quodque illce dues et in intentions tractantis, et in cor- 

 pore tractatus, segregari debeant. 



MISSA igitur Theologia Naturali (cui inquisitionem de Spiri- 

 tibus, ut Appendicem attribuimus) accedamus ad secundam 

 partem ; videlicet illam de Natura, sive Philosophiam Natu- 

 ralem. Optime Democritus, Scientiam de Natura in profundis 

 mineris sive puteis latere demersam. 1 Non male Chymici, Vul- 

 canum alterant naturam esse ; quinetiam id celeriter perficere, 

 quod natura per ambages et temporis moras solet. 2 Quidni 

 igitur Philosophiam in duas partes secemus, Fodinam et Forna- 

 cem ; et duo constituamus Philosophorum munera, Operarios in 

 Mineris et Fabros ? Sane utcunque videamur haec per lusum 

 loqui, tamen hujus generis partitionem utilissimam esse cense- 

 mua, cum proponetur vocabulis familiaribus et scholasticis ; hoc 

 est, ut dividatur doctrina de Natura in Inquisitionem Causarum 

 et Productionem Effectuum ; Speculativam et Operativam. Al- 

 tera naturae viscera perscrutatur ; altera naturam veluti super 

 incudem efformat. Neque me fugit quam arcto copulentur 

 vinculo Causae et Effectus, ut explicationem eorum aliquatenus 

 conjungi sit necesse. Attamen quandoquidem omnis solida et 

 fructuosa Naturalis Philosophia duplicem adhibeat scalam, eam- 

 que diversam ; Ascensoriam et Descensoriam ; ab Experientia 

 ad Axiomata, et ab Axiomatibus ad nova Inventa ; consultissi- 

 mum judicOj ut ha? duae partes, Speculativa et Operativa, et in 

 intentione tractantis et in corpore tractatus separentur. 



1 See Diogen. I.aert. in Pyrrho, c. 72. 



2 For a parallel between the Vulcanus Elementatus, who is nearly equivalent to the 

 vis formatrix of nature, and the Vulcanus ignis, see Paracelsus's tract entitled 

 Meteororum, c. 4. 



N N 2 



