LIBER QUARTUS. 607 



anima principals, cujus corpus brutorum organum ; in homine 

 autem, organum tantum et ipsa Animae Rationalis ; et Spiritus 

 potlus appellatione quam Animae indigitari possit. Atque de 

 Substantia Animae hactenus. 



Facultates autem Animae notissimae sunt ; Intellectus, Ratio, 

 Phantasia, Memoria, Appetitus, Voluntas, denique universse 

 illae, circa quas versantur scientiae Logicae et Ethicae. Sed in 

 doctrina de Anima, Origines ipsarum tractari debent, idque 

 physice, prout animae innatae sint et adhaereant ; Usus tantum 

 ipsarum, et Objecta, illis alteris artibus deputantur. Atque in 

 hac parte nihil egregii (ut nobis videtur) adhuc repertum est ; 

 quanquam desiderari earn haud sane dixerimus. Habet etiam 

 pars ista De Facultatibus Animae, appendices duas ; quae et 

 ipsae 3 quemadrnodum tractantur, potius fumos nobis exhibuerunt 

 quam flammam aliquam lucidam veritatis. Altera harum est 

 doctrina de Divinatione Naturali ; altera de Fascinatione. 



Divinationem ab antiquis, nee male, in duas partes divisam 

 habemus ; Artificialem, et Naturalem. Artificialis, ratiocinando, 

 ex indicatione signorum, praedictionem colligit : Naturalis, ex 

 ipsa animi praesensione interna, absque signorum adminiculis, 

 pra3sagit. Artificialis duplex; altera argumentatur ex Causis, 

 altera ex Experimentis tantum, coeca quadani authoritate. 

 Quae posterior, ut plurimum, superstitiosa est; quales erant 

 ethnicorum disciplinae circa Inspectionem Extorum, Volatum 

 Avium, et similia. Etiam Chaldaeorum Astrologia solennior, 

 non multo melior. At Artificialis Divinatio utraque inter 

 diversas scientias spargitur. Habet Astrologus praedictiones 

 suas, ex situ astrorum. Habet etiam Medicus suas, de morte 

 ingruente ; de convalescentia ; de symptomatibus morborum su- 

 perventuris, ex urinis, pulsibus, aspectu aegrorum, et similibus. 

 Habet et Politicus suas ; O urbem venalem, et cito perituram si 

 emptorem invenerit 1 ; cujus vaticinii fides non diu morata est; 

 impleta primum in Sylla, postea in Caesare. Hujusmodi igitur 

 praedictiones praesentis non sunt instituti, verum ad artes 

 proprias remitti debent, Naturalis autem Divinatio, ex vi 

 scilicet interna animi orturn habens, ea demum est de qua 

 nunc agitur. Haec duplex est; altera Nativa, altera per In- 

 fluxum. Nativa hoc nititur suppositionis fundamento; quod 

 anima in se reducta atque collecta, nee in corporis organa 

 diffusa, habeat ex vi propria essentiae suae aliquam praenotionem 



1 Sallust, in Bell. Jugurth. 38. 



